فسانه

2012-01-02T21:14:00.004+03:30

.
نوشتن گاهی شفاست، گاهی خودِ خودِ درد می شود.
.

دیوانه ای به دام جنونم کشید و رفت

2011-12-25T03:27:00.001+03:30

بازی های زندگی، یا برنده-برنده اند، یابازنده-بازنده.

2011-12-15T01:18:00.001+03:30

.After a while, life doesn't have anything to give you

2011-10-09T02:31:00.002+03:30

این داستانک را جایی خواندم و البته نوشته بودکه برنده ی رتبه نخست اولين دوره مسابقه داستانك‌ نويسي هزاردستان شده. قشنگ است،با من بخوانید:

بعدِ صبحانه ابروهايش بالا رفت. دنبال كيفش روي صندلي كناري گشت. درشباز بود. پاكت سيگارش را درآورد.
با چشمهاي مهربان تعارف كرد: - سيگار؟
ماتِ اداهايش، لبخند زدم : - نه!
يكي گذاشت كنار لبش. گوشهء ديگر لبش گفت: - " هر وخ بعد ِ صبونه دلت سيگارخواس،... -"خــواس" را كشيده و دلبرانه گفت
– كبريت زد، نگرفت.
كبريت دوم گرفت.
جمله اش را تمام كرد: - ...بدون كه سيگاري شدي!"
خنديديم، خنده اش رفت پشت ِدود غليظ اولين پك كه صورتش را هم از من گرفت.
آخرين جرعهء چاي صبحانه كه از ته ليوان سرازير شد روي زبانم، ديدم شانزده سال استبعدِ صبحانه به او فكر مي‌كنم.

کتایون آموزگار

سیاه مشق

2011-09-25T02:03:00.000+03:30

اولین بار که با سیاه مشقآشنا شدم، متنی نوشته بود خطاب به یک دوست که قصد مهاجرت داشت، از چمدانش نوشتهبود و از محدودیت فضای کوله بارش، از چیزهایی که دوست داری ببری و نمی شود... بهدلم نشسته بود، شاید ناخودآگاه خبر داشتم که این سفارش ها روزی به کار خودم هم میآیند.

همان وقت بود که سری زده بودم به آرشیوش وخواننده ی همیشگی اش شده بودم. نزدیکی و صمیمیت نوشته های سیاه مشق آدم را اهلی میکرد، انصافِ چاشنی ِ جملاتش آدم را مطمئن می کرد و چرخ زدن در دالان ها و پستوهایاین خانه مجازی حس امنیت خانه ی نزدیکترین بستگانت را به تو می داد و حالا، سارا،سیاه مشق را تخته کرده!

دلیل این تعطیلی هرچه که بوده، برای من قابل فهماست، اما دلتنگی ناشی از این ماجرا، فراتر از حد تصورم بوده. صمیمانه آرزو می کنمکه سارای عزیز، به زودی، دفتر دیگری را بگشاید و اینبار، دلتنگی از تن کلماتش رختبربسته باشد و دوباره از عشق بنویسد چرا که سیاه مشق، مشق عشق است.

...سارا، سیاه مشق را تخته کرده...

گناه اگرچه نبود اختیار ما حافظ ، تو در طریق ادب باش گو گناه من است

2011-09-15T16:27:00.000+04:30

دو روز تمام بهبازخوانی زیبای سالار عقیلی از یکی از نغمه های بنان گوش کرده باشی و بعد، زیرباران خنک بروی کنار آبگیر روبروی دانشکده ی ریاضیات که آخرین، آخرین، آخرینیادگار روزهایی از گذشته را هم به آب بسپاری.. مثل تمام دسته گل هایی که به آبداده بودی.. این اما دسته گل نبود، نشانه ای خوشرنگ بود که وقت سرآسیمگی و گیجی،روی شاخه ی درختی درست مقابلم پیدا کرده بودم و رد دست "کسی" روی آن بودکه با آب و صابون شسته بودش برایم.

هدفون را می گذاریتوی گوشت و آهنگی از آن زمان ها را گوش می کنی، زیر باران می ایستی، سیگاری روشنمی کنی و شیب کوتاه و تند چمنزار را می بینی که مستقیم می رسد به آبگیر. کمی قدممی زنی به دنبال یافتن قلوه سنگی، چیزی، که ببندی به نشانه ات که صاف برود ته آب،که خوبِ خوب ناپدید شود.. چیزی پیدا نمی کنی جز چندتا در نوشابه و جلد کاندوم مصرفشده، یادگار عشقبازی ها در محضر مهتاب و آب. برای آخرین بار که نشانه را توی مشتت میفشاری، احساس می کنی که چگالی اش آنقدری هست که با یک پرتاب ساده از بالای شیببگذرد و برود برسد به آب و آرام فرو رود و محو شود و تمام شود.

چیزی وسط آبگیر قُلقُل می کند. شاید چشمه ای ست که می جوشد، یا فواره ای مصنوعی. باران تندتر شده،کلاه را می کشی روی سرت، نشانه را پرتاب می کنی. بیدرنگ از دستت بیرون می جهد و راحتروی هوا پرواز می کند.

نشانه ها اما، خودشانراهشان را انتخاب می کنند، چه در مسیر کائنات، چه در پستی و بلندی فکر و دل ما.گوش کن، تو هیچوقت نمی توانی موجودیت یک نشانه ی واقعی را محو کنی، تو هیچوقت نمیتوانی "نشانگی" اش را تمام کنی، همانقدر که نمی توانی پرنده بودن پرندهرا از او بگیری و سنگ بودن سنگ را.... همان نشانه اینها را با من گفت وقتی که درستقبل از شناور شدن توی آب، آویزان ِ شاخه ی نحیفِ بوته ی وحشی ای شد که خودش را ازشیب کشانده بود تا سایه ی آب. شاخه لرزید، مثل دل سال ها پیش من. شاخه تکان خوردو آویزانی ِ نشانه را دیدم به سبک و سیاق همان وقتی که پیدایش کرده بودم و"کسی" با آب و صابون شسته بودش برایم.

باران وحشیانه میبارد، می روی در پناه درختی پیر، از دور تماشایش می کنی، سیگاری دیگر می گیرانی وبه ادامه ی مسیر نشانه فکر می کنی و به سر پرشوری که در یک شب مهتابی از شیبِلغزان پایین می رود تا نشانه را برای کسی دیگر به چنگ آورد و می دانی و می دانی ومی دانی که نشانه دوباره هرگز "شسته" نخواهد شد، یک بار تطهیر شدن برایهمه ی ما کافی ست.

این آهنگ را با منگوش کنید. "حالِ خوبی" به آدم می دهد، حتی اگر زیر باران تند و سرد، خیسو آبچکان شده باشد، حتی اگر دلش کمی گرفته باشد، حتی اگر لینکی را که می خواستهزودتر برداشته باشند و اس ام اس داده باشد به کسی که "جا ماندم" و کمی همگریه کرده باشد.

عاشقیت، زمان حالای خودمان

2011-08-15T01:32:00.009+04:30

سی و سه سالگی تمام قد ایستاد مقابلم وقتی که "ناگهان" فهمیدم که دیگر از ما گذشته... گذشته دل سپردن و دلتنگی کشیدن، گذشته انتظار و تپیدن، گذشته بازی بی سرانجام بیم و امید، گذشته گریه های شبانه...

موهای سپید مخفی شده زیر رنگهای قشنگ هم زورشان نرسیده بود به من که باور کنم مرحله ای از زندگی را پشت سر گذاشته ام، این آخری اما عجیب پرده براندازی کرد: اینکه دیگر دلت نخواهد که عاشقی کنی، که دوست بداری، که دوستت بدارند. اینکه دیگر حال و حوصله ی دوست داشته شدن را هم نداشته باشی، اینکه دل بی تاب و سر پر شورت را گذاشته باشی برای خاطراتی که سعی در فراموشی شان داری، اینکه درکت، معیارهایت از دوست داشتن به کلی تغییر کرده باشد، اینکه بیست و پنج سالگی ات را درست، نشسته در مقابلت ببینی و بفهمی که دوری از او، که آدم دیگری شده ای، اینکه دوستت گلهای هدیه ی بوی فرندش را نشانت بدهد و تو بخندی و چندشت بشود و باور نکنی که در روزگاری نه چندان دور خودت هم پذیرنده ی گلهای رنگارنگ بوده ای و برای بچگی و حماقت خودت سر تکان دهی.. اینکه دوستت دارم ها را از خود برانی.

بعد از آنهمه عاشق شدن و فارغ شدن ها، حالا می بینی که دیگر معنای دوست داشتن و دوست داشته شدن هم عوض شده برایت. می بینی که دوست داشتن، معنا و موجودیت مستقل خودش را از دست داده، چیزی شده عمیقا آمیخته با احترام، آمیخته با تحمل، با صبوری، با درک، با گذشت. چیزی شده فراتر از التهاب و علاقه، فراتر از شادی ِ رسیدن و اندوهِ دست نیافتن، فراتر از کشمکش و اثبات. حالا دیگر می بینی که دوست داشتن، چیزی شده به سبکی خواب بعد از ظهر، شده مسئولیت پذیری، شادی بخشی، چیزی شده آمیخته با آرامش مدام، آمیخته با پذیرش و پذیرش و پذیرش.

دور می شوی از آنهایی که هنوز تازه اند، احساس و قلبشان تازه است؛ دور می شوی از دوستت دارم های پرشوری که بیگاه غافلگیرت می کنند و بعد.. بی آنکه خواسته باشی دیگران را می رنجانی، می بینی غم آورده ای برایشان، دلهره آورده ای...

گذشته ها اما، هرچقدر هم که حالا در نظرت دور و بعید جلوه کنند، هرچقدر هم خاطره ای شده باشند به کوچکی اردوهای تابستانی، هنوز درخشش خاطره ی کسانی را با خود دارند که هرچه هم که دیگر نپسندی شان اما، ستایش شان می کنی، نه به خاطر هیجانات و دلهره ها، نه به خاطر اشک های شوق و اندوه، نه به خاطر آب بازی های توی خیابان، نه به خاطر تاب بازی های توی پارک وقتی که کسی با هر تاب خوردن مدام روسریت را از سرت می کشید تا بیشتر بخندی، نه به خاطر گیره سری که روی لباس کسی می زدی که وقتی رسید خانه غافلگیر بشود، نه به خاطر آهنگ مهستی که مدام گوش می دادی و می گفت "عاشقی درمون نداره صحبت از درمون نکن"، نه به خاطر آهنگ هایده که می خواند "وقتی میای صدای پات، از همه جاده ها میاد"... به خاطر صدای پاهایی که یادت دادند عاشقی کنی، به خاطر صدای پاهایی که در زمانی که باید قلبت را به صدا درآوردند. آدمهایی هستند که ستایش شان می کنی، به خاطر اینکه آنقدر پرت کردند، که دیگر خالی ِ هیچ عشقی نباشی.

2011-08-13T11:25:00.000+04:30

حالا دیگر پنج هفته ی تمام شده که یک چکمه یسبزرنگِ شبانه روزی را با خودم می کشم. حالا دیگر ده هفته ی تمام گذشته از زمینخوردن و آغاز این درد. داروها هم انگار اثر نمی کنند، درد کمتر نمی شود، موذی تراز آن شده که امیدی باشد برای باز کردن این گچ تا یک هفته ی دیگر.

ناامیدی اما کلافه کننده تر است، کلافه کننده تراز درد و زمینگیری، از هدر رفتن تعطیلات تابستان، از اینکه قادر به انجام ابتداییترین کارها هم نباشی، از این کسالت هر روزه ی بی تحرکی. باید بپذیرم که این وضعیتبالاخره زورش به من چربیده و افسرده ام کرده؛ وقتی در تصور هر روز و هر برنامه یآینده، خودم را در وضعیت لنگان می بینم، وقتی تصور دوباره راه رفتن و شنا کردن ودوچرخه سواری برایم امری محال شده، وقتی بعد از چند پله بالا و پایین رفتن به نفسنفس می افتم، وقتی دستهایم هم درد می کنند از فشار عصاها، وقتی هیچ کاری به تنهایینمی توانم بکنم، وقتی قدم زدن توی خیابان و تماشای ویترین مغازه ها هم حسرت میشود، هرچقدر هم که به خودم روحیه بدهم، بالاخره افسرده می شوم. فعلا این را میپذیرم، تا بعد از پذیرشش راه حلی برایش پیدا کنم که بعید می دانم پیدا شود.

کلافه و عصبی ام از این وضع. خدا به داد بعدترمبرسد.

آن میل گنگ شهوت آلود

2011-07-12T10:43:00.009+04:30

باخ پنج عدد passion نوشته که دو تای آنها از گذر زمانجان سالم به در برده اند. یکی از آنها، Matthäus Passion است که بارها و بارها اجرا شده و من این یکی باصدایJulia Hamari را خیلی دوست دارم. بعد از اولینبار شنیدنش فهمیدم که موجودیت مستقل و یگانه ای دارد. بعد از بارها و بارها شنیدنشاما، احساس کردم که آماده ی پذیرش اتفاقی ژرف و باشکوهم، چیزی به پرشکوهی مرگ...

گاهگاهی اما احساس می کنی که نیازمند شنیدنش هستی با تکرارزیاد، گاهی حس می کنی که این نوا یک شب تا صبح در خاطر خوابت تکرار شده و صبح میبینی که میلِ همان اتفاق باشکوه را با چای صبحانه، ذره ذره می نوشی. گریه می کنی،بی انقباض و فشردگی صورت حتی، تمام یقه و سینه ات خیس می شود از شرشر شور گریه.باز هم چای می نوشی، باز هم گریه می کنی، توی خلاء گریه می کنی انگار، توی یأس یاحتی امیدی عظیم؛ در جریان اتفاقی رخ نداده گریه می کنی انگار، اتفاقی که جایی که مقاومتهوا هم نیست دارد سقوط آزاد می کند. شناور در بستر اتفاقی بزرگ، خیلی بزرگ، با جرمو چگالی بی نهایت اما ناشناخته مانده مثلا از جنس پادماده، گریه می کنی. مثل گاهیدقیقه های خالی ِ خالی و توأمان پر ِ پر ِ بعد از لذت جنسی گریه می کنی...

شادی بی نهایت و غم عظیم، یک جایی به هم می رسند، یک جاییاز یک جنس می شوند، یک جایی آنقدر پرشکوه و باعظمت می شوند که قابل تفکیک نیستند...مثل چای شیرین و اشک شور که سر میز صبحانه یکی می شوند و احساس می کنی که تو و باخو کافه "کا" و نان و پنیر و مرگ و زندگی، یکی شده اید و بعد... بعد میبینی که آن "میل گنگ شهوت آلود" دوباره زنده شده، پررنگ تر از قبل زندهشده، اغوا کننده تر از قبل، دوباره زنده شده...

نگاهت به چاقوی تیز و ظریف میوه خوری می افتد و از شدت ترسو لذت بر خودت می لرزی و می بینی که چه پررنگ و نزدیک و انکار ناپذیر شده این کششکه سیگاری بگیرانی، داروها را با ترکیبی که کسی زمانی یادت داده توی یک لیوان آب حلکنی، پیراهن خوشرنگی بپوشی، چاقو را برداری، محلول را سر بکشی، روی تخت طاقباز بخوابی،یک دستت را بالا ببری و درحالیکه تیزی کارد را احساس می کنی ردِ شهوت آلود خون راببینی که بارها و بارها از آرنج تا مچ دستانت نقش بسته و بعد بی حال شوی و در لذتیپرشکوه و جاودانه غوطه ور شوی و یک لحظه را برای همیشه فتح کنی، از آن خود کنی؛مثل گل محمد کلیدر بعد از فتح مارال و کف دست خونی که روی خاک جا مانده بود...

Julia Hamari همچنان می خواند و در دقیقه ی سومنگاهش به سمتی خیره می ماند که فقط تو می دانی کجاست... لذت با شکوه شروع می کندبه فتح تنت... Julia Hamariهمچنان می خواند و از دقیقه ی پنجم عضلات صورتش شروع می کنند به جمع شدن، گویی کهبه اوج لذتش نزدیک می شود و تو احساس می کنی که صدها موجود بندانگشتی با رداهایبلند، تنت را به نرمی روی دست می برند... شکوه... شکوه... شکوه... JuliaHamariهمچنان می خواند و بیست و سه ثانیه که از دقیقه ی ششم گذشته، با نگاهی خیره بهسمتی که تو می دانی، به اوج لذت خود می رسد و با دهانی نیمه باز -مثل دهان قدیسه یساخته برنینی که به خلسه ی ارضای معنوی رسیده بود- آرام نفس می کشد، ابدیت را نفسمی کشد.

بدون دلیل

2011-06-20T16:44:00.000+04:30

سرپا، توی کتابفروشی، یک کتاب را برداشت، جایی را باز کرد و گفت این شعر را بخوان و رفت. شروع کردم به آهسته خواندن، بعد اما بلندتر و با لبخند می خواندم که اطرافیان هم بشنوند. بعدترش، گریه ام گرفته بود گویا، کتاب را داده بودم دست کسی و دور شده بودم که خودم را جمع و جور کنم. بغضم هنوز کامل نرفته بود که سیگار بدست پرسشگرانه مقابلم ایستاده بود.

- ؟

- وحشتناک بود...

- (تایید سر) منم هر وقت اینو می خونم همینجوری می شم.

این شعر حامد ابراهیم پور را، با من، حتما تا آخر بخوانید.

....

به هزار دلیل

دوستت دارم

آخرینش می تواند

کیف کوچکت باشد

باز شده در جوی آب

یا وقتی که

گرفته بودی

پیشانی ات را

لبخند می زدی

آخرینش می تواند

اولین بوسه مان باشد

در آسانسور دانشگاه

یا همین

تخمه شکستن یواشکی

توی سینما!

به هزار دلیل دوستت دارم...

آخرینش می تواند

دست هایت باشد

روی صورت من

تا خدا و ابلیس

اشک هایم را نبینند

یا روزی که

–در میدان ولیعصر-

زمزمه کردی

در گوشم:

قرار نیست

هیچ کس بیاید!

به هزار دلیل دوستت دارم

آخرینش می تواند

سرفه نکردنت باشد

روی سیگارهای من!

می تواند

ناشیانه آشپزی کردنت باشد

ناشیانه عشق بازی کردنت!

به هزار دلیل

دوستت دارم!

آخرینش می تواند

لنگه کفش خونی ات باشد

روی پیاده رو

وقتی تنت را

روی دست می بردند

می تواند

حسرت گیسوانت باشد

برای بوسیدن آفتاب

وقتی با روسری

خاکت کردند...

................

پ.ن. عنوان پست، عنوان شعر است.

2011-06-07T15:12:00.000+04:30

این روزها کلمات بدجوری از من دوری می کنند، با کلمه بیگانه شده ام اصلا، با نوشتن. پریشب نگاهی به آرشیو اینجا انداختم، باورم نمی شد که اینها حرفهای من بوده اند، که اینهمه را من نوشته ام. کلمات از من فرار می کنند و من از نوشتن. پاسخ دادن به ایمیل ها چیزی شده در حد یک سطر، جواب اس ام اس ها هم چیزی قدری فراتر از یک علامت لبخند.

نوشتن هر حرف برابر شده با حجم عظیمی از بیهودگی انگار؛ فکرها هم برابر بیهودگی شده اند. کلمات اما، گاهی روی سرم آوار می شوند، همینطور درهم و برهم، کنار هم نمی نشینند، از هم دوری می کنند، از من دوری می کنند، چرخی می زنند و می روند. یک جوری وبلاگ ها را می خوانم انگار که ماهیت نویسندگانشان فرسنگها با من فاصله دارد، انگار نه انگار که خودم هم می نوشته ام. این فضا برایم غریبه شده، همانقدر که جامعه ی زیست شناسی با من غریبه است.

یتیم خانه - هفده

2011-05-24T19:56:00.000+04:30

پسرک، از موبایل دوستم زنگ زده که روز مادر را تبریک بگوید. دوستم، حتما کلی توجیهش کرده، بعد شماره را گرفته، گوشی را داده دستش و گفته حرف بزن. خیلی تودار است، مسائل عاطفی را سخت به زبان می آورد. صدایش را آورده پایین و می گوید روزت مبارک! بعد هم اواخر مکالمه با صدایی ملایم تر: دلم برات تنگ شده!

باور کردن همه ی اینها برایم سخت است، اما یک چیز را نمی توانم انکار کنم: احساسی که بعد از این تماس داشتم و خیال اینکه این شیرین ترین تبریک روز مادر است.

........................

پ.ن. دوستی هم دوستی های دور و زمانه ی خودمان؛ محبت هم محبت های همین حالای خودمان!

یتیم خانه - شانزده

2011-05-19T19:09:00.002+04:30

گاهی خوشحالم که پسرک ساکن یتیمخانه است، که نمانده زیر دست مادر معتادی لابد، که داغ نزده بر تن نحیفش پدر دیوانه ای لابد... مرزها را باید جابجا کرد، مرز خوشبختی هم اینجا باید عوض شود. پسرک، خوشبخت است حالا به نظرم. معنی بهشت و جهنم هم نسبی ست، یتیمخانه حالا بهشت شده در نظرم.

عزیز ِ نازنینی، بی آن که بخواهم، رفته شده معلم خصوصی پسرک. بزرگی و مهربانیش آنجا پهن شده روی در و دیوار، روی آدمها و همه آغوش باز کرده اند به پذیرفتنش. پسرک، رام مهربانیش شده و من، رام ِ کار خدا. صدای خنده های پسرک را از اینجا هم می شنوم الان، برق چشمان درشتش را می بینم، باور کن... اتفاقاتِ آنجا را سخاوتمندانه با من قسمت می کند و من فقط نشسته ام و نظاره می کنم، نشسته ام و خیال می کنم پیش پسرک رفتنم اگر هیچ برایش نداشته، این شانس را به او داده که حالا چنین معلم دلسوز و نازنینی پیدا کند، چنین حامی حقیقی ای. برایم نوشته:

"(...) پسرت ، پسر ِ تو باعث شد حال ِ من خوب باشه . خوب بشه . خوش حال بشم . (...) بعد هم از رو این وسیله های ورزشی که تو پارک ها میذارن و اونجا هم گذاشتن پریده پایین و دستم رو گرفته و کشیده که بریم تاب بازی کنیم . حسابی خندید . من هم . تو هم بودی انگار . انگار تو پارک کناری بودی (...) به طرز باور نکردنی همه ازش راضی هستن . همه مربی ها میگفتن خیلی عوض شده. (...) وقتی داشتم خداحافظی میکردم، خانم حسین پور بدو بدو اومد که ببینه تکالیف پسرک چیه. بعدش از من پرسید که با خانم ... تماس میگیرم؟ منم گفتم بله. گفت یعنی اگه من یه چیزی بدم، میتونید براشون پست کنید، منم گفتم حتما ... رفت یه عکس اورد. همین عکسی که میبینی. گفت دوست داشته برات یه چیزی هم بنویسه ولی الان هول شده و هیچی یادش نیست. منم ازش خواستم اروم باشه و با ارامش چیزی که دوست داره رو بنویسه. یک ماه دیگه داره بازنشست میشه. این رو همین جوری گفتم. بازنشستگی رو میگم. بعد بهش روان نویس دادم. زیر دستی هم. رفت و نوشت و اومد داد. گفت بهت خیلی سلام برسونم. گفت خیلی دوستت داره. گفت دوست داشته پسرک خودش برات مینوشته. بهش گفتم که عجله نکنه و چند وقت دیگه خود پسرک میتونه چیز بنویسه. بعدشم گفت چون دلش خیلی تنگ شده، اسم خودش رو هم اون پایین نوشته.

(...) موقع تمرین نوشتن، قبل از همه این اتفاقات، به پسرک گفتم که باید بیشتر نوشتن رو تمرین کنیم. گفت برا چی؟ گفتم برا اینکه زودتر بنویسیم. گفت که چی بشه؟ گفتم اون موقع میتونیم هر چی دلمون خواست بنویسیم، میتونیم برا مامان .. نامه بنویسیم، داستان بنویسیم، ارزو هامون رو بنویسیم . . . میبینی ...؟ انگار همه این ها رو شنیدن. که چند ساعت بعدش خانم حسین پور این کار رو کرد. تمام این حرف ها رو در گوشی و پچ پچی به هم میگفتیم. چون چیزایی رو که میخوام بهش بیشتر توجه کنه خیلی خیلی اروم میگم که بیشتر شبیه راز بشه. "

عکس پسرک را که مربی داده بوده اسکن کرده و فرستاده برایم. پسرک نشسته پای سفره ی هفت سین توی عکس. پشت عکس اما یادداشت مربی ست، یکی از نازنین ترین مربیانی که در مرکز قدوسی دیدم، یکی از همانهایی که زیادی آدمند، با همان مظلومیت محتوم آدمیزادی...

پسرک تنها نشسته پای سفره ی هفت سین و دوست من مدام در جای جای نامه هایش می نویسد که تو -یعنی من- چقدر خوبی، که دوست داشتنت حتی در نبودنت هم جریان دارد. پسرک تنها نشسته پای سفره ی هفت سین و من با خودم خیال می کنم که اگر خوب بودم، عکس سال نومان دونفری می شد... من با خودم خیال می کنم که اگر خوب بودم، لباسش را آن موقع خودم تنش کرده بودم و خودم شاید به او گفته بودم بگو سیییییب. از این صورت ریایی بیزارم. نه جانم، اگر خوب بودم، اگر اینهمه که تو گفتی خوب بودم، پسرک هم جایی داشت توی برنامه هایم، در آرزوهایم. کاری که من کردم، کاری که من می کنم، چیز خاصی نیست. نه از خودم مایه گذاشته ام و نه بودن با پسرک ذره ای برنامه ی زندگیم را تغییر داده. اگر هم به قول تو خوبی کرده ام، از سر ناچاری ِ این بوده که خیال می کرده ام کار درست همین است، شاید خواسته ام خیال کنم که آدم ترم ،از سر ناچاری ِ این بوده که جز این را بلد نبوده ام...

کار بزرگ را اما خانم "ب" می کند، با دو دختر بزرگ، با یک خانواده که باید اداره کند، با شغلی که تمام روزش را می گیرد، پیاده، بدون ماشین می آید آن جای پرت، که به بچه های مرکز درس بدهد. خودم یک شب بارانی رساندمش تا جایی... کار بزرگ را اما، تو می کنی، چرایش اما، بماند برای بعد.

.
پ.ن. صفحه ی فیس بوکم را باز می کنم. طبق معمول آن بالا قرار است عکس کسانی باشد که خود سیستم برای دوستی پیشنهاد می دهد. اغلب افرادی خاص به صورت چرخه ای تکرار می شدند. امروز اما، یک آدم جدید بود. اسم کوچکش را نمی دانستم، از روی عکس شناختم و فامیلی اش. هیچ دوست مشترکی هم نداشتیم، هیچ پیشینه ی مشترک قابل فهمی هم از منظر فیس بوک. حامی دیگر پسرک بود!
.

نانو وایرهای ایندیوم آرسناید هم عقلشان بیشتر از بچه ی آدمیزاد می رسد

2011-05-10T19:12:00.004+04:30

اتمها جایی که نباید باشند، نمی نشینند. الکی نیست، همه کارشان قاعده و قانون دارد، حالا گیرم که بتوانی ببینیشان یا نه، که درونی ترین نظمشان را به تو آشکار کنند و یا نه. کلا اتم اند، آدم که نیستند، بدعت گزار و قانون گریز که نیستند. مثل آدم ها، احمق که نیستند.

خدا حواسش نبوده که بیاید و علاوه بر جسم، فکر آدمها را هم کوانتیزه کند، بخش بخش کند، که این بخش ها جز به قاعده با هم جمع نشوند. خدا خسته شده بوده از اینهمه حساب و کتاب، یادش رفته گویا که دل و احساس آدمها را هم اصولی خلق کند، که فکرشان، که دلشان، جایی که نباید برود، نرود.

گاهی که مثلا وقت رشد یک نانواستراکچر، نتیجه خوب از کار درنمی آید، وقتی که ساختار درهم و برهم می شود، دلم نمی خواهد خیال کنم تغییر دما یا فشار باعث و بانی اش بوده، دوست دارم بتوانم با قاطعیت به خودم بگویم که اینجا اتمها دیوانه شده اند مثلا؛ یا اینکه دیوانه وار دوست دارم خیال کنم، که عاشق شده اند... اتم ها اما، مثل آدم ها که الکی خلق نشده اند، دیوانه بازی ها و عاشقیتشان هم، اصول دارد، دلیل قابل فهم دارد. درد بی درمان داشتن، مختص آنهایی ست که فکر می کنند. اتم ها اما، مثل آدم ها، عاقل که نیستند!

هي...

2011-05-04T14:22:00.002+04:30

..: اینکه چقدر می توان کسانی را دوست داشت، اینکه با اینهمه دوست داشتن چه باید کرد...

2011-05-03T14:42:00.002+04:30

کلمات از بدنه ی روحم جدا می شوند. روحم، در سردرگمی ِ کلمات، گم می شود. مونیتور، کاغذها و کتابها مقابلم؛ بیهودگی را ورق می زنم.

2011-04-29T22:59:00.001+04:30

A kiss may ruin a human life

2011-04-02T10:44:00.003+04:30

نوروز را ایران بودم، چند روز دیگر اما دوباره رفتنی ام. بابا، عسلی، پسرک و کارهای انجام نشده در پی رفتن سرآسیمه ام، انگیزه های این سفر بودند. وقتِ نبودنم مهتاب یک بار به پسرک سر زده بود و هدیه برده بود که یعنی مادرش فرستاده از آنجا. دلخوش به اسباب بازی هایی ست که برایش آورده ام، با این بهانه قرار شده دوری را تاب بیاورد. چند کلمه انگلیسی یادش داده ام، خوب یاد می گیرد، امیدوارش کرده ام که روزی بیاید خارجه پیش خودم.

بروم تا تابستان که ببینم چه می شود...

پ.ن. سپاس فراوان از دوستانی که در این مدت به یاد من بودند و من با بی معرفتی تمام بی پاسخشان گذاشتم. گاهی کسانی عزیزتر از آن اند که یک پاسخ سرسری و پر عجله حجم محبتشان را کفایت کند. گذاشته ام برای وقت آرامش که درخور بنویسم برایشان، که کم نگذاشته باشم شاید در این ازدحام اتفاق های دور و برم، که توانسته باشم به تمامی حرف دلم را بزنم. به یادتان هستم، دوستتان دارم و بر من ببخشایید. ایمیل ها و کامنت های بی جواب را، بر من ببخشایید.

2011-03-20T13:44:00.003+03:30

این یکی با بقیه فرق دارد. باور نداری؟ حالا ببین!
سال نو مبارک.
.

سوگواری برای یک گوشی مرده!

2011-03-05T00:31:00.007+03:30

مامان گاهی وقتها می گفت که به روح اشیا اعتقاد دارد. می گفت وقتی کفش هایش را از پایش درمی آورد ناخودآگاه جفتشان می کند که مبادا از هم دوربیفتند و برای هم دلتنگی کنند...

خیلی سال پیش که تازه نسل جدید گوشی های تلفن همراه آمده بودند٬ یک نوکیای ۳۲۳۰ خریده بودم٬ خود نوکیا اسمش را گذاشته بود کار در کنار تفریح. شبها کنار بالش خودم می خواباندمش و صبح ها با خودم بیدار می شد٬‌خلاصه اینکه زندگی می کردیم با هم... تا زد و خراب شد و من تا مدتی بعدش از شدت افسردگی یک گوشت کوب دستم بود تا بالاخره یک عدد از همین اکسپرس میوزیک های ۵۳۱۰ خریدم که هیچوقت جای آن یکی را پر نکرد برایم. اما یار غار شده بود٬ چه بلاها که بر سرش نیاوردم و آخ هم نگفت بس که نجیب بود. تنها ایرادش اما آن بود که از شدت نجابت٬ فقط زمانهایی که با عناصر ذکور تلفنی حرف می زدم هنگ می کرد!

گذشت و گذشت تا همین چند روز پیش که از ترس اولدفشن شدن و اولدفشن ماندن زدم به سیم آخر و یکی از همین خیلی خیلی مدرن ها خریدم. اکسپرس میوزیک بیچاره بد جوری ضایع شده بود کنار آن غول٬‌ من می دانستم٬ خودش هم فهمیده بود. یادم رفته بود اما هوایش را داشته باشم٬ بالاخره هنوز با آن کار می کردم٬‌دو خطه بودنم وادارش می کرد که هنوز کار کند برایم. یادم رفته بود اما یک خسته نباشید بگویم به همراه همیشگی این دو سه سال اخیر. تا حالا توپ فوتبال بود و هیچ نگفته بود٬‌دیروز از روی میز افتاد زمین و صفحه ی اسکرینش از داخل کاملا خرد شد! حالا نگاهش که می کنی٬ یک صفحه ی سیاه دارد با رد شکستگی های رنگی منشعب شده از یک نقطه. مثل شیشه ای که سنگی بازیگوش درست خورده باشد وسط آن٬ مثل دلی که...

مرد٬ به همین سادگی... حالا فقط به روح اشیا فکر می کنم و بدهی ای که به روح این گوشی دارم...

2011-02-28T13:54:00.001+03:30

.
دلم برای کسی تنگ است
که تا شمال ترین شمال با من رفت
و در جنوب ترین جنوب با من بود
کسی که بی من ماند، کسی که با من نیست
کسی...
.
.
حمید مصدق
.

...

2011-02-22T14:10:00.002+03:30

.
یخ آب می شود در روح ِ من، در اندیشه هایم
بهار،
حضور توست، بودن ِ توست.
.

شب شراب نیارزد به بامداد خمار...

2011-02-21T01:11:00.002+03:30

.
می ارزد؟ نمی ارزد؟

می ارزد... نه، نمی ارزد... اصلا گور بابای شراب و خماری، اما، بابای شب خداست، بابای بامداد هم.
.

25

2011-02-13T12:59:00.001+03:30

دستبند سبزی به دستم بسته ام که یادم نرود چقدر دوست داشتم الان ایران باشم. دستبند سبزی برای التیام آرزو، دستبند سبزی برای اینکه وقت راه رفتن، احساس قدم برداشتن روی آسفالت میدان انقلاب را داشته باشم... فردا ساعت سه و نیم به وقت ایران و یک به وقت اینجا من روی صندلی دندانپزشکی لمیده ام، اما باور کن از همین حالا بوی اشک آور و طعم ترس فرار را احساس می کنم. از همین حالا انگار گلویم درد گرفته از شدت فریاد... کاش آنجا بودم الان. چه میل قوی و سرکشی ست این احساس بیزاری و سرکشی و جان به کف بودن.
اینبار اگر بودم اما، خواسته هایم خواسته های آن یک سالی که رفتیم و آمدیم و کتک خوردیم و سکوت کردیم و آمدند و رفتند و کتک زدند و فریاد، نیست. جایی برای مصالحه نمانده، جایی برای مدارا نیست. شیطان، اصلاح ناشدنی ست.

فاصله

2011-02-07T16:02:00.005+03:30

آشنایی اول غریبگی ست. آدمها شعاع دوری و نزدیکی خاص خود را دارند که بسته به نوع رابطه هایشان٬ ابعادش کم و زیاد می شود. به حد نهایت نزدیکی خودت که برسی٬ وقت دور شدن است اما. باید مراقب بود٬‌باید زیاد نزدیک نشد و زیاد فرصت نزدیک شدن نداد اگر به فکر پایداری و بقا هستی.

حرف هایی توی دل آدمها هست و فکرهایی توی سرشان که گاهی خودشان هم با آن غریبه می شوند. حرف ها و تصوراتی که زادن و بیانشان نیازمند پیش آمدن خلسه ی شرایطی خاص است. گاهی آدم دلش می خواهد رازهایش را برای باد بگوید٬‌ که فقط ببردشان٬ که سبکش کرده باشد٬‌ که هوشیارش کرده باشد بعد از رها شدن از مه گرفتگی تصورات مبهم. آدم٬‌ گاهی دلش می خواهد حتی خودش را هم به دست باد بسپرد که قدری سبک شود از خودش٬‌ از بودن و نبودنش.

آشنا که شده باشی٬ دیگر باد نیستی که بروبد و ببرد٬ دیگر باد نیستی که برود و نماند٬‌ ماندگاری و با بودنت می شوی تکرار مکررات طرف مقابل٬‌ همان مکرراتی که قصد رهایی از آنها را دارد. آشنا که شده باشی٬ نزدیکتر که آمده باشی٬ تازه وقت دور شدن است٬ تازه وقت غریبگی ست.

حالا دیگر یک ماهی شده که اینجایم. پیش از این٬ بیش از این هم دور بوده ام٬‌ اما احساس همراه این دور بودن با بقیه فرق می کند٬ با تردید وقتی که به بازگشت فکر می کنی٬ چه بخواهی و چه نه٬ تن داده ای به جریان رودخانه ی دربدری. دربدری یعنی همان تردید٬‌ یعنی همان سفت و قرص نبودن در یکجا٬ یعنی نبودن در هیچ کجا.

2011-01-28T02:54:00.000+03:30

دلم تنگه...

جمعه هایم ناگهان یکشنبه شد

2011-01-21T10:10:00.002+03:30

بگذر از نی، من حکایت می کنم

وز جدایی ها شکایت می کنم

ناله های نی ، از آن نی زن است

ناله های من ، همه مال من است

شرحه شرحه سینه می خواهی اگر

من خودم دارم، مرو جای دگر

این منم که رشته هایم پنبه شد

جمعه هایم ناگهان یکشنبه شد

چند ساعت، ساعتم افتاد عقب

پاک قاطی شد سحر با نیمه شب

یک شبه انگار بگرفتم مرض

صبح فردایش زبانم شد عوض

آن سلام نازنینم شد «هِلو»

وآنچه گندم کاشتم، رویید جو

پای تا سر شد وجودم «فوت» و«هد»

آب من«واتر» شد و نانم«برد»

وای من! حتی پنیرم «چیز» شد

است و هستم ، ناگهانی «ایز» شد

من که با آن لهجه و آن فارسی

آنچنان خو کرده بودم سال سی

من که بودم آنهمه حاضر جواب

من که بودم نکته ها را فوت آب

من که با شیرین زبانی های خویش

کار خود در هر کجا بردم به پیش

در جوانی هم چو طفلی تازه سال

از سخن افتاده بودم، لال لال

کم کمک،‌ گاهی «هِلو» ، گاهی «پیلیز»

نطق کردم! خرده خرده، ریز ریز

در گرامر همچنان سردرگمم

مثل شاگرد کلاس دومم

گاه «گود مورنینگ» من جای سلام

از سحر تا نیمه شب دارد دوام

با در و همسایه هنگام سخن

لرزه می افتد به سر تا پای من

می کنم با یک دو تن اهل محل

گاهگاهی یک «هلو» رد و بدل

گر هوا خوبست یا این که بد است

گفتگو درباره اش صد در صد است

جز هوا ، هر گفتگویی نابجاست

این جماعت، حرفشان روی هواست

بگذر از نی، من حکایت می کنم

وز جدایی ها شکایت می کنم

نی کجا این نکته ها آموخته

نی کجا داند نیستان سوخته

نی کجا از فتنه های غرب و شرق

داغ بر دل دارد و تیشه به فرق

بشنو از من ، بهترین راوی منم

راست خواهی ، هم نی و هم نی زنم

این یکی از اشعار بسیار زیبای هادی خرسندی ست که چندین سال پیش در یک برنامه استندآپ کمدی از زبان خودش شنیدم و در خاطرم مانده بود تا به امروز که ناگهان، جمعه هایم یکشبه شدند...

رفتنی ها

2011-01-13T19:01:00.004+03:30

دایه ی مو قرمز مُرد.

گفته بودم که شاید به دیدنش بروم و رفته بودم و دیده بودمش و...

2011-01-13T02:37:00.002+03:30

زندگانی برای ما وحشی بود و طعمی نامنتظر داشت، و من دوست دارم که سعادت همینجا باشد، همچون شگفتی که همواره ملازم مرگ است.

مائده های زمینی-آندره ژید

وقتی عقل نیست جون در عذابه

2011-01-11T16:37:00.004+03:30

ساعت اینجا دو ساعت و نیم از ایران عقب تر است٫ امروز صبح باید می رفتم برای ثبت نام اولیه دانشگاه و قرار بود که ساعت شش و پنجاه دقیقه ی صبح بیدار شوم. طبق بعضی عاداتهای خرکی هنوز ساعت موبایلم را از وقت ایران تغییر نداده بودم و بعد از قدری محاسبات ساعت موبایل را کوک کردم و البته خواهرک هم قرار بود بیدارم کند. نیمه های شب بی خواب شده بودم و بعد از کلی کلنجار رفتن در رختخواب دیدم که موبایل هم زنگ زد و بلند شدم و لباسهایم را اتو کردم و پوشیدم٫ آرایش کردم٫ موهایم را درست کردم و درحالیکه با گشنگی از پله ها بالا می آمدم در فکر این بودم که خوب شد به امید خواهرک نماندم.

قبل از رفتن به طبقه ی دوم برای بیدار کردن اهل خانه برای احتیاط نگاهی به ساعت عقربه دار روی دیوار انداختم که ماتم برد... ساعت تازه دو و نیم شب بود! پنج ساعت زودتر بیدار شده بودم و ... کمی میوه خوردم و شال و کلاه کردم و بیرون از خانه٫ وسط برفها سیگاری کشیدم و با همان لباس های اتوخورده ی بیرون٫ رفتم به رختخواب و خوابم نبرد و سر صبح تاریک اینجا دو تا بادمجان پای چشمانم سبز شده بود.

دلم برای پسرکم... تنگ شده.

عسلی...

در بی مجالی و لالی، به کاغذ آتش رسیده می مانم

2011-01-05T10:46:00.001+03:30

.
این خانه برای بار سوم فیلتر شده، خانههای مجاور دیگر هم. دلیل این فیلترینگ هرچه که بوده، معقول و منطقی نیست چرا که لااقل من، مدتهاست که مطلب خاصی، حتی راجع به نابسامانیهای اجتماعی و اقتصادی هم که شده، ننوشتهام.
خانهی جدید را به زودی در fasaaneh3.blogspot.com راهاندازی خواهم کرد، تا آن زمان اما، همینجا مینویسم، البته اگر بنویسم.
از خیلیها بیخبرم و این مسأله آزاردهنده است. خداوند آخر و عاقبت همگی را در این وانفسای بی نفس، به خیر کند!
.

اشتباه

2010-12-31T17:05:00.004+03:30

یک زمانی یک سری گردنبند طراحی کرده بودم که نسبتاً بلند بودند و در وسط زنجیر یک صفحهی برنجی (فلز برنج) بود که رویش نوشتهای حک میشد. برای ثبت نوشته، کار با ابزار دستی طاقتفرسا بود و کلاً خود ابزار را هم باید وارد میکردم، پس دست به دامن لیزر CO2 شدم که البته نتیجهی خوبی هم نداد. متنی که برای نمونهی کارها داده بودم برای حکاکی، بخشی از یکی از شعرهای کوهن بود. خوب یادم هست، یکی از بازاریهای دستاندرکار حکاکی انگلیسی بلد بود و بعد از خواندن متن نگاهم کرده بود و لبخند عمیقی زده بود.
آن صفحات برنجی هیچوقت گردنبند نشدند اما یکی را همیشه توی کیفی که معمولا دستم میگیرم نگه داشته بودم که تازه دوباره دیدمش. نوشته:

,Let’s Do Something Crazy
Something Absolutely
!Wrong

...Rain clouds come to play, again

2010-12-29T23:09:00.009+03:30

.
گاهی اوقات عادت عجیبی برای پنهانکاری دارم، بد نیست، نمیگذارد که پتانسیل اجرای کار هدر برود. بدی این ماجرا اما این میشود که خودت میمانی و خودت، خودت میمانی و استرس و فکر بستهی خودت. بعد باید به خودت بگویی:
Hello, I’m your mind, giving you someone to talk to

somi خبر داشت، اما نمیدانست قرار نیست کسی بداند. به یکی از بچهها گفته بود، او هم جمع کوچک خودشان را خبردار کرده بود. شب تولد somi حرف درآمد، کلی بحث کردیم سر ماجرا و آخر شب احساس کرده بودم که استرسم کمتر شده. بعد از آن اما خبردار شدم که باید رفتنم را حتی به صورت موقتی هم که شده جلو بیندازم. ویزایی که حداقل دو ماه باید طول میکشید یکماهه آمده انگار. باید یک سر بروم شاید بتوانم شرایط آنجا را بهتر کنم و نزدیک خواهرک باشم، همچنین برای تثبیت ویزای یکساله حضور به موقعم لازم است؛ و اینهمه یعنی دوباره بالا زدن اضطراب و تشدید حالت استفراغ!

.
حال روبراهی ندارم، سطح استرسم بالاتر از چیزیست که فکرش را میکردم. هیچکس از فامیل خبر ندارد قضیه از چه قرار است. به مامان و بابا هم گفتهام که نوروز را به قصد تفریح قرار است پیش خواهرک باشم. یکروز قبل از پرواز ِ برگشتم از سفر هفتهی پیش، بابا مدام به یک نقطه خیره میشد و از حالش که میپرسیدم میگفت "دیگه داری میری"... از این رفتن اما خبر نداشت. نه...

" I don’t cry" ... نه، خبر از دلم نداشت...
?Has no one told you she’s not breathing

قصد داشتم برای حداقل یک ماه دیگر بلیت بگیرم، حالا باید به فکر ده روز دیگر باشم و البته برای یک سفر یک هفتهای. اصلاً آماده نیستم، میخواستم یک لپتاپ نو بخرم اما حالا باید دوبار بلیت بگیرم و فقیر میشوم دوباره. به قول خواهرم به درک، اگر شانس داشتیم که اسممان شانسعلی بود... خوبی ماجرا اما این است که لازم نیست تمام زندگیم را جمع کنم در سی کیلو بار مجاز. سی کیلو اضافه هم غنیمت است... امروز از آن روزهای گندی بود که دوست داشتم خودم، دیگران و زندگیم را بالا بیاورم. مشاورم این هفته ماموریت بود و وقت من کنسل شد. دلم خوش بود به این جلسات هفتگی که تکههای بودنم را بند بزنم قبل ِ رفتن، که مثل آدم بروم، که خوشحال و با خاطر جمع بروم، که هدفون را بگذارم توی گوشم و تمام طول راهِ سفر جوادیساری گوش کنم یا امید که میخواند "امشب میخوام مست بشم...". گند بزند به این زندگی، که زده... کاش مشاورهی این هفته به هم نمیخورد، اصلاً به درک... به درک. اصلاً من به درک، تو به درک، همهی عالم به درک...
Don’t try to fix me, I’m not broken

میروم و دوباره میآیم و بعد دوباره رفتنیام. جوادیساری اما گوش نمیکنم، شاید دوباره بروم سراغ El Amor، -یادت هست؟- شاید هم مثل حالا مدام گیر بدهم به اوانسنس.
مامان گفته بود که بخاطر چیزی که دوست دارد باشم آش نذری کسی را هم زده. اهل این کارها نبود، اما خب، او هم "دست را در هر گیاهی میزند"... موضع نگرفتم، دعوا هم نکردم مثل گذشتهها. کمی بعد اما تنها بودیم با هم که بی مقدمه گفتم، کسی خبر ندارد آدمی که مقابلش ایستاده چقدر از لحظههایش باقی مانده، کسی خبر ندارد آدمی که مقابلش ایستاده چقدر از عمرش باقی مانده، پس گیر ندهیم به آرزوهای کسی، به خواستههای کسی، آش نذری به هم نزنیم برایش که فلان شود و بهمان. موضع نگرفت، دعوا نکرد، اصلاً جواب هم نداد. سکوت بود و سکوت و بغض من که دیگر یاد گرفتهام بدون لرزیدن لبها و تغییر صدا مخفیاش کنم. همان شب بابا را برده بودم دکتر، وقت برگشت توی تاکسی جلو نشسته بود، من پشت سرش آهسته گریه میکردم، بدون هیچ صدایی، بدون اینکه حتی عضلات صورتم منقبض شود. بیصدا گریه کردن را اما چند سال پیش یاد گرفتم، وقتی که توی رختخواب گریهات میگیرد و کسی نباید بفهمد... بعضی اتفاقات خاص هم مثل مرگ میمانند برای آدم. بیهوا مثل گیوتین روی سرت فرود میآیند و یک لحظه و تمام. بیمقدمه میآیند، بیخبر، مثل وقتی که اسیر سنگینی خواب شدهای و یکباره چشمانت خودبخود باز میشوند...
Suddenly I know I’m not sleeping
.
لینک دانلود موزیک اوانسنس

لینک مرتبط از همین وبلاگ: وقتِ مرگ، وقتِ تمام این مردن ها...
.

رفتن ها...

2010-12-25T16:10:00.003+03:30

خفه خون گرفتن هم عالمی دارد. این روزها پر از نوشتنم، اما یا مینویسم و درفت میکنم یا فقط در خاطرم برای خودم مینویسم و میخوانم. همینطوری آدمها پر میشوند، آنقدر پر که میترکند یکهو.

.
دلم خوش بود به آسمان ابری اینجا که ببارد و باران تمیزی ببینم، ابرها رفتند، نبارید، هوا گرمتر شد و مگسها دوباره مزاحمند. این سرزمین را هیچوقت اینهمه خشک ندیده بودم، این خانه را هیچوقت اینهمه خراب. خط اتوی شلوار بابا اما هنوز سر خروس میبُرد، گیرم که خودش نتواند لباسها را ببرد خشکشویی. "مامان علی" دو-سه روز در هفته میآید و کارها را میکند... مامان علی امروز میگفت چه خوب که تو اینجایی و مهربانیت را دوست دارم، به همین سادگی یادش رفته بود که دو روز پیش سر اینکه از خواب بیدارم کرده بود آنقدر بدخلقی کردم که با نگاه عاقل اندر سفیهش از من دور میشد و سرش را تکان میداد و بعد گویا برای اینکه دلم را به دست بیاورد تا هنوز خواب بودم رفته بود باغچه را هرس کند. مامان میگوید که به این نتیجه رسیده که من به خاطر خواب و غذا حتی میتوانم آدم بکشم؛ مامان بزرگ –بی بی- اما میگوید که عصبانیتت هم قشنگ است.
کسانی که برای نظافت خانه میآمدند همیشه دشمن من بودند. یک دایه داشتیم که حالا دیگر خیلی پیر شده، همیشه از من سوسه میآمد برای مامان. گندکاریهایی را که توی اتاقم راه میانداختم یواشکی میبرد نشان مامان میداد و بعد من بیچاره را وادار میکردند که ته کمدهایم را هم تمیز کنم. گفته بودم میکشمش، پیغام فرستاده بودم که به پروپای من نپیچد، دوست داشتم لولهی جاروبرقی را بگیرم طرفش تا ببلعدش. زورش اما از من بیشتر بود، همهمان را بزرگ کرده بود، حق آب و گل داشت توی خانه. بزرگتر که شدم خوب شدیم با هم، موهای سفیدش را که حنا میبست و قرمز و نارنجی میشدند میگرفتمش به باد متلک، سربه سرش میگذاشتم تا کفری میشد. حالا دیگر یک خانم گذاشته بود دنبالهی اسمم، حق کمی امر و نهی داشتم و دستم هم پر بود برای هدیه دادن. بیشتر از خیلیها نگران من بود، بیست و چهارساله که بودم، یادش رفته بود آتشهایی را که سالهای گذشته میسوزاندم، نگرانم بود، آمده بود سفارشم را به کسانی بکند و میگفت که این دختر کار نکرده و آب هم دستش دادهایم و میخواست زهر چشم بگیرد. یکبار هم بلند شده بود آمده بود تا تهران که خانهام را تمیز کند. خبر نداشت، خبر ندارد، کسی نیست که گرد و غبار دلم را بتکاند، کسی نبود... هیچکدام از این دایهها خبر نداشتند که روزی چقدر برایم عزیز میشوند، چقدر...
ناخنهای پای بیبی را لاک زدم برایش، وقتی گفته بودم ناخن کوچکت را میگذارم برای وضو عین خیالش هم نشده بود. امروز که دایی از بانک برش گرداند خانه خوشگل شده بود، از وقتی که عصا به دست شده دیگر چادر نمیزند. یک روسری کوچک سرش کرده بود و از آن بالا کُپهی موی طلایی رنگ شدهاش خودنمایی میکرد روی گردی بدنش. همان توی حیاط گفتم به او که پشیمان نیستی که یک عمر خودت را پیچاندهای در چادر و چاقچور، که لبهاش را با لبخند روی هم فشار داد و گفت چرا...
دلم تنگ شده... برای بچگیها، برای بچه بودنها دلم تنگ شده. اینجا اما هنوز احساس بچه بودن میکنم، اینجا اما هنوز آدمهایی هستند که نازت را بکشند؛ دورتر که بروی اما، مثل چوب کبریتی میشوی که خودش، به اتکاء خودش باید راست بایستد.

فردا شاید بروم به دیدار دایه ی مو قرمز...

یلدا در افسانه ها و اسطوره های ایرانی حدیث میلاد عشق است که هر سال در «خرم روز» مکرر می شود

2010-12-21T12:00:00.004+03:30

امشب را قرار است برویم ور ِ دل خاله جان که این شب یلدایی تنها سر نکنیم. شب را همانجا ماندگاریم تا صبح فردایش که مادربزرگ گرد و قلنبه را برداریم ببریم وطن. آنجا حتما بعد از باران هفتهی قبل حالا سبز سبز شده. انصافاً که زمین بیدریغی دارد، حیف که یاد نگرفتیم که دلمان هم همانقدر بیدریغ باشد. پروازها را اما از وقتی که دوبار در روز کردهاند، طیارهها ملخی شدهاند. دلنگرانی کنسلی و تأخیر را میبخشم اما به صمیمیت و نزدیکی آدمها توی این پرندههای پر سر و صدای ملخی. صندلیهایش هم گل و گشادتر است، آدم را خیال برمیدارد که انگار فرست کلاس شده.

دارم از حالا فکر میکنم که نیت فال حافظ امشبم چه باشد. دور هم مینشینیم و هرکس نشانهای -انگشتری، حتی دانهی آجیلی- به خاله میدهد و او همه را میگذارد توی یک کیسهی پارچهای و بعد همه نیت میکنند و خاله یواشکی از توی کیسه یکی را بیآنکه ببیند در دست میگیرد و کسی کتاب را باز میکند. خاله نشانه را بیرون میآورد که صاحب فال مشخص شود و بعد دیگری، که معمولاً منم، شعر را میخواند.
نیت سال هفتاد و پنج و فال آمده را هنوز به یاد دارم، بدی کبر سن اما این است که دیگر نمیتوانی متمرکز شوی روی یک خواسته، علی السویه میشود همه چیز برایت. به درک... ما که فعلاً خوشیم به خیال خوشی ِ امشب. فردا هم....

معاشران گره از زلف یار باز کنید

شبی خوش است بدین قصه‌اش دراز کنید
حضور خلوت انس است و دوستان جمعند

و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید

همین!

2010-12-21T11:16:00.002+03:30

.
صفحه ویژه "ساندیس‌خور" در دانشنامه ویکی‌پدیا راه اندازی شد!
.

عذابِ آسیمه

2010-12-20T11:40:00.002+03:30

.
آدمها سه دستهاند، اول آنهایی که هیچ تأثیر و کنشی در زندگیت ندارند که میشوند هیچ.
دوم، کسانی که به هرنحوی موجب آزارت شدهاند؛ یا مستقیمأ به تو آزار رساندهاند و یا اینکه آنقدر گندی خودشان را توی چشمت کردهاند که دیگر حالت به هم بخورد از هر موجود دوپایی که سر یا تهش تو را یاد آنها بیندازد. بیزارم از این گروه، نه به خاطر کجرفتاریهایشان که به خاطر خاطرهی تلخی که از خود برایت بجا میگذارند و به این دلیل که کار بقیهی آدمها را هم خراب میکنند، که حرمت بقیهی آدمها را هم به باد میدهند.
و اما دستهی سوم؛ کسانی که دوستشان داری، کسانی که میتوانی بشنوی آنها را، کسانی که میتوانی برایشان حرف بزنی. آدمهایی که بخشی از وجودت را به آنها دادهای به یادگار و قسمتی از بودنشان را قیچی کردهای، لای کتاب خاطراتت خشک کردهای که بماند برای روز مبادا. کسانی که وقتی که نیستند، هر روزت، روز مبادا میشود*.
افرادی که بودنت، که "هرگونه" بودنت برایشان عزیز است و "هرچه" بودنشان برایت عزیز شده. گاهی، سردی زمهریر شبانههای پیاده هم میارزد به یک لحظه لمس وجودشان؛ گاهی .......، بگذریم.... از این آدمها اما، بیشتر از همه بیزارم، از دلم، از دلشان، از دلتنگی و دلتنگیشان، بیشتر از همه بیزارم. بس که این حس ِ نبودن ِ لعنتی گند است، بس که این فقدان بیمروت گند است، بس که واهمهی این نداشتن، گند است...
...............
این روزها، زندگی را به طرز مازوخیستگونهای به چالش میکشم. این روزها، زندگی را به طرز بیمارگونهای مینوشم، میمکم. این روزها، گاهی پوزخند میزنم به این روزگار و این زندگی ِ وحشی ِ هرجایی؛ گاهی لذت میبرم و تحسین میکنم بیرحمیاش را که آنقدر جفاکار بوده در حق سالهای گذشتهام که دیگر، گویا هیچ دردی نمیتواند دلنگرانم کند، رنگ هیچ شعبدهای هم به چشمم نمیآید، تیغ تیز هیچ دشنهای هم، چه از سر عشق باشد و چه نفرت، بر دلم نمینشیند. معلم سختگیریست زندگی، به زور هم که شده، یادت میدهد که از فقدان نترسی، که واهمهی هیچ نداشتنی را نداشته باشی، که به این گندی ببالی.
............................

.
* قیصر امینپور
.

2010-12-17T01:32:00.006+03:30

من امشب هفت شهر آرزوهایم چراغان است

زمین و آسمانم نورباران است

یتیم خانه - پانزده

2010-12-15T15:29:00.001+03:30

امشب میخوام برم دسته ببینم! برای اولین بار تو عمرم و اینهمه با اشتیاق. دستهی عزاداری بچههای مرکز قدوسی؛ پسرکم اونجا سینه میزنه... با یه لباس مشکی قشنگ...

در کشتن ما چه می زنی تیغ جفا، ما را سر تازیانه ای بس باشد

2010-12-13T11:17:00.004+03:30

دیروز رفته بودم مرکز کتابت، یکشنبهها استاد اخوین آنجا نیست. پلهها را که بالا رفتم و رسیدم به در، با خودم گفتم که باید باشد و بود... سرزده رفته بود.
حال عجیبی داشتم و استاد خط ثلثم هم حرفهای عجیبی میزد، راز میگفت و ناگهان دیدم که وصل شدهام به تاریخ ده سال پیش که سرخوش میرفتم آنجا و شیدا بازمیگشتم و در تاریکی زمستانی هوا، آب جویهای خیابان بهار شیراز برایم سرود میخواند.
از در که میروی تو، یک میز تک نفره همان جلو گذاشتهاند به عنوان جای منشی دفتر، منشیای که همیشه یکی از برجستهترین خوشنویسان کشور است و خیلی چیزها را رها کرده که فقط بیاید به خاکبوسی درگاه و تنفس هوای نفسهای استاد. دیروز، همه حال خوش ِ عجیبی داشتند، شاید به خاطر معجزهی حضوری که از اتاق کار خصوصی استاد، تا تمام فضا کشیده میشد و خودش را پهن کرده بود روی سرگذشت و سرنوشتمان.
نشستم پشت میز منشی، دواتِ مرکبی بود و قلمدانش که بی اجازه برداشتم و بعد از سالها نستعلیق نوشتم، و چه مرکبی بود و چه قلمهای خوش تراشی. به استاد تذهیب که در آن نزدیکی نشسته بود گفتم که هرکس و هرچیزی قیمتی دارد و من امشب بدون این مرکب و این قلمها از اینجا نمیروم. برای خوشنویسان، قلم و مرکب مثل ناموس است، هر کسی تراش قلم خودش را دارد و مرکب را به سبک خودش درست میکند، قلم خوش جنس داشتن هم گنج بزرگیست. ساعتی بعد، منشی خوشنویس داشت قطع قلمها را چک میکرد و دستی به سر و رویشان میکشید که با خودم ببرم. لحظهای هم درنگ نکرده بود برای پاسخ مثبت دادن به خواستهام که گفته بودم میخواهم معاملهای بکنم. حال خوش و آرامی داشت و در ازای هیچ، گفته بود هرچه میخواهی ببر. به او گفتم که با این کارت به بهشت میروی... همه، حال خوش غریبی داشتند.
کاغذی قدیمی و باطله گرفتم که قلمها را در آن بپیچم که آسیب نبینند؛ کلمات درهمی روی آن مشق شده بود برای تمرین. دقیقتر که کلمهها را به هم ربط دادم خشکم زده بود از این نوشته که: امروز مبارکست فالم، که افتاده نظر بر آن جمالم.
دیشب تا دیروقت، با همان مرکب و قلمها، مدام به خط نستعلیق مینوشتم، امروز مبارکست فالم... و گاهی، گریه میکردم.

به به، یاد بگیر

2010-12-10T20:06:00.000+03:30

در کلاس حفظ اخلاق و شرف

زن چو دُر است و چادر چون صدف!

2010-12-05T11:56:00.004+03:30

این روزها خالی ِ خالیام. هیچ مطلب و موضوعی هم آنقدر برایم جلب توجه نمیکند که در موردش بنویسم. دوباره ثلث نویسی را شروع کردهام. چقدر این خط، وحشی و سرکش است.

منحنیهای نرم و در عین حال خشن، زاویهها، نقاط تیز، پرتاب قلم و خلاصه الفهای بلند و کشیدهاش را دوست دارم. مثل رقص میشود گاهی، یک رقص دیوانهوار.
.

باد بی قراری

2010-12-01T16:31:00.000+03:30

این بوی غربت است که میآید
بوی برادران غریبم
شاید
بوی غریب پیرهنی پاره در باد
نه!
این بوی زخم گرگ نباید باشد
من بوی بیپناهی را، از دور میشناسم:
بوی پلنگ زخمی را، در متن مه گرفتهی جنگل
بوی طنین شیههی اسبان را، در صخرههای ساکت کوهستان
بوی کتان سوخته را، در مشام ماه
بوی پر کبود کبوتر را، در چاه

این باد بیقراری
وقتی که میوزد
دلهای سرنهادهی ما
بوی بهانههای قدیمی میگیرد
و زخمهای کهنهی ما باز
در انتظار حادثهای تازه، خمیازه میکشند
انگار
بوی رفتن
میآید.

آینههای ناگهان – قیصر امینپور

قتل های زنجیره ای

2010-11-29T21:01:00.000+03:30

حدود ساعت ده صبح، جنیفر را گذاشته بودم در پارکینگ بیهقی که بعد از آنرا با تاکسی تا هفت تیر بروم. پیاده که از میان ماشینها میگذشتم بلندگوهای محوطه اخبار رادیو را پخش میکرد که خشکم زد و همانجا ایستاده بودم که کل خبر را بشنوم.
مجری رادیو با شعف! اعلام کرد که امروز صبح عوامل صهیونیست و دستنشاندههای رژیم اسراییل دست به ترور دو دانشمند هستهای زدهاند. سوء قصد کنندهها هم دو موتور سوار بودهاند که با توجه به تأکید گوینده بر صهیونیستی بودنشان تصور کردم که دستگیر هم شدهاند.
خوب است که هنوز ماجرای قتلهای زنجیرهای را فراموش نکردهایم.

زهرابه ی تلخ دوره ی خودمان

2010-11-27T23:20:00.002+03:30

"اواخر موشکباران متوجه شدیم که گلهای سرخ برگ دادهاند، برگهای سبز روشن و کوچک. غنچههاشان هم باز شده بودند. بیآنکه کسی باشد که نگاهشان کرده باشد. بر ساقههای لخت انار هم برگهای سرخ و ریز جوشیده بود، انگار آدمها باشند یا نباشند مهم نیست.
آنوقت گربهها آنقدر لاغر شده بودند و طوری دور پر و پای آدم میلولیدند و با صوت زیر و کشدار میومیو میکردند که دلمان مالش میرفت که ما در این جشن بهار بیگانهایم. اما حالا فکر میکنم که شاید حق با بهار بود، با همان ساقههای لخت. بر این پهنهی خاک چیزی هست که به رغم ما ادامه میدهد، نفس بودن به راستی موکول به بودن ما نیست، و این خوب است که جلوههای بودن را به غم و شادی ما نبستهاند، خوب است که غم ما، با استناد به قول شاعر «اگر غم را چو آتش دود بودی» دودی ندارد، تا جهان جاودانه تاریک بماند."

آینههای دردار - هوشنگ گلشیری

اهلی کردن

2010-11-23T19:52:00.003+03:30

یک نامهی بانکی میخواستم، بانک خودم –نزدیک خانهی قبلی- کلی معطلم کرد، کلی ادا درآورد، آخر سر هم تصمیم گرفتم یک حساب جدید در بانک روبرویی باز کنم و موجودی را جابجا کنم. شناسنامه و کارت ملی همراهم نبود و با گواهینامه هم افتتاح حساب ممکن نبود. مجبور شدم برگردم خانه و هرچه گشتم شناسنامه را پیدا نکردم، یک کپی اما دیدم از شناسنامه و کارت ملی و قبض تلفن همزمان! تمام روزم در رفت و آمد از غرب به شرق تهران و بالعکس گذشت.
نیم ساعت قبل از تعطیلی این دو بانک برگشته بودم و حالا باید در یکی حساب باز می کردم و از دیگری چک می کشیدم و برداشت می کردم و بصورت چک رمزدار میبردم بانک جدید. آشفته بودم و مسئول مهربان باجهی بانک جدید خندهاش گرفته بود که درحال بریدن کپی قبض تلفن میگفتم شناسنامه را پیدا نکردم و پاسپورت و گواهینامه و کارت ملی و کارت ماشین را برایش برده بودم. برگهی مشخصات را که میخواند و وارد سیستم میکرد، به قسمت تحصیلات که رسید از رشتهام پرسید که خندهام گرفت و گفتم فیزیک، نمیبینی چقدر قاطی کردهام!؟
شمارهی حساب را روی یک کاغذ باریک برایم نوشت (برای گرفتن چک رمزدار داشتن شمارهی جدید لازم بود) و دوان دوان از بانک زدم بیرون به سمت پلههای عابر پیاده که بروم آن سمت اتوبان جلال سراغ بانک خودم، به هزار نفر تنه زدم و بعد وقت پایین آمدن نزدیک بود از پلهها سقوط کنم که کاغذ از دستم افتاد و باد روی زمین میچرخاند و میبردش و با دست و پا و نه، نه گفتن هم نتوانستم نگهش دارم و رفت روی میلههای افقی پل ِ روی جوی آب و بعد من بودم که شیرجه زدم روی پل و کاغذ باریک بود که از لای میلهها افتاد ته جوی عمیق و شناور شد توی آنهمه لجن. حال و روزم دیدنی بود وقتی که زانو زده بودم روی جوی و از لای میلهها سعی میکردم شماره را بخوانم و کف دستم مینوشتم... بعد هم که خودم به خودم خندهام گرفته بود و مثل دیوانهها قهقهه زنان میرفتم به سمت بانک، مسئول مهربان باجه زنگ زد به موبایلم که تمام مدارکت را اینجا جا گذاشتهای.
خوشبختانه چون از حساب خودم چک کشیده بودم مدرک شناسایی لازم نبود و در فاصلهی صدور چک رمزدار و برگشت به بانک جدید یک برگ قشنگ پاییزی روی شاخهی شمشادها پیدا کردم و بعد از آن، همراه سایر وسایلی که فرصت نمیکردم توی کیفم بگذارم دستم بود. دوباره که برگشتم بانک جدید، مرد مهربان ِ باجه خارج از وقت اداری با آرامش تمام کارهایم را انجام میداد که دیدم آرام شدهام و امنیت است که از ورای پارتیشن ِ مابینمان به سمت من میآید.
اهلی کردن یعنی همین، یعنی وقتی که میخواهی شمارهی حساب جدید را برایت بخوانم و میبینی که کف دستم را نگاه میکنم و میگویم که کاغذ باریک را که نوشته بودی آب جوی با خود برده درکم کنی، برایت عجیب نباشد. وقتی مدارکم را جمع کردهای یک گوشه که گم و گور نشوند و بیسرزنش میدهی به من اهلی شدهام دیگر. آنوقت است که برگ پاییزی از دستم میافتد روی زمین و من بی اختیار با سر کفشم از زیر پارتیشن هُلش میدهم سمت تو، که یادگار قدرشناسیام باشد برایت. شاید فقط دیوانهها بی هیچ حرفی یک برگ زرد و نیمه خشک را هدیه ببرند که احتمالاً فقط زحمت نظافتچی را زیاد میکند اما، وقتی که گفتم امیدوارم همانگونه که با آرامش کارم را راه انداختی و آرامم کردی، موفقیت و سربلندی با آرامش و بیدردسر به سمت تو بیاید، مطمئن باش اگر حتی دعای از دل برآمدهی یک آدم خل وضع مثل من هم باشد، حتماً مستجاب خواهد شد.

همایش چهره های ماندگار

2010-11-19T11:18:00.003+03:30

دیروز مراسم هشتمین دورهی معرفی چهرههای ماندگار بود و بالاخره سیمای میلی در این خانه دو ساعتی مهمان شد، آنهم به وسیلهی بشقاب ماهواره. متأسفانه گزینش چهرهها در این برنامه هم همانند سایر اتفاقاتی که در کشورمان میافتد تا حد زیادی وابسته به نزدیکی و دوری افراد نسبت به سیستم است. شاید به همین دلیل معرفی استاد عباس اخوین، استاد خوشنویسی من، اینهمه به تعویق افتاده بود تا برسد به هشتمین دوره.
مبنای قضاوت دربارهی هنر یک استاد خوشنویسی، قوام، اصالت و شیوهی پایدار خط و سبک شخصی و همچنین آثار به جا مانده و شاگردانیست که آن استاد تربیت کرده. امروزه آنهایی که دستی در خوشنویسی دارند و یا چشم زیبابین تشخیص دهندهای دارند، وقت قضاوت بیغرض که فرا برسد نمیتوانند اذعان نکنند که استاد اخوین، میرعماد دوران ماست و سبک و سیاق و اصالت دستخطش یادگاریست که برای آیندگان این مرز و بوم میماند و روشنگر راه تاریخ این مملکت خواهد بود. کاش قضاوتهای همه، همیشه بی غرض بود.
اتفاق غریبی که در این مراسم افتاد، اشارهی یکی از سخنرانان به این بود که برخی، از چهرهی ماندگار خود در راههای نادرست –که احتمالاً پیوستن به جمع اعتراض مردمی بوده- استفاده کردهاند و غریبتر از آن، معرفی علیرضا افتخاری بود. هرچه کردیم که به این آدم گیر ندهیم نشد، یعنی نگذاشتند. شاید اگر دست به گردن شدنش را با احمدی نژاد و نیز سخنان از سر بلاهتش بعد از آن را به گونهای دیگر مزد و پاداش میدادند بهتر بود، وگرنه همه میدانند که افتخاری پنجاه و دو ساله، با توجه به قدر و ارزش و بار هنری آثاری که به جا گذاشته، لااقل هنوز، چهرهی ماندگار نیست. یادم هست چند سال پیش در محافل موسیقی در موردش میگفتند که همیشه یک نوار کاست در جیب دارد و هروقت که از جلوی وزارت ارشاد رد میشود آنرا تحویل میدهد! معرفی او به عنوان چهرهی ماندگار به نظر من، بیش از علنی کردن و جار زدن ِ آگاهانهی حمایت سیستم از هنرمندان خودی، اهانتی بود به سایر بزرگانی که در آن مجلس حضور داشتند و البته بیشتر از آن، لطمهی دوبارهای بود به شخصیت ناآگاه او که اینبار فقط وسیلهای برای استفادهی ابزاری دیگران شده برای القاء پیام خودشان. دلم به حال این آدم سادهلوح میسوزد که اول از همه قدر صدای خود را ندانست و در وادی موسیقی، با انتشار آلبومهایی در حد آوازهای جواد یساری، صدای خود را هدر داد و بعد هم شد ملیجک دربار، که مدتی از او سواری بگیرند و بعد دورش بیندازند، مثل خیلیهای دیگر.

سوای همهی این حرفها خوشحالم که بالاخره مجبور شدند از استاد اخوین هم تجلیل کنند. خوشحالم که سالهاست، از نزدیک، به عناوین مختلف مورد لطف و محبت چنین بزرگی قرار گرفتهام. خوشحالم که در عصر حضور او زندگی میکنم. خوشحالم که لیاقت شاگردی او را داشتهام... خدایا شکر.

وقتِ مرگ، وقتِ تمام این مردن ها...

2010-11-18T12:24:00.005+03:30

حرفهای نزده، خطهای نانوشته، زیورآلات ساخته نشده، ایدههای عملی نشده و طرحهای اجرا نشده مثل جنین میمانند. جنینی که حملاش گرچه رنجآور است اما، امید دارد برایت. زندگی را شاید با تمام معنا و مفهومش نزیسته باشی، اما خیالت راحت است که زندگی بالقوهای را در درون با خودت حمل میکنی.

نگران کودکانی که به دنیا میآیند نیستم، حسرت میخورم اما به حال جنینهایی که نازاده میمیرند؛ افسوس میخورم برای غنچههایی که ناشکفته خشک میشوند، یخ میزنند، میمیرند... بیش از این اما، دلتنگ میشوم بابت درختان پرشکوفهای که پیش از میوه دادن قطعشان میکنند، پریشان میشوم از احوال زنان بارداری که قبل از زمین گذاشتن بارشان، وقت رفتنشان میرسد؛ میمیرند و تمام زندگی درونشان را هم مرگ با خودش میبرد.

مرگ، یعنی دیگر نبودن در جایی، یعنی کنده شدن از جایی، یعنی رفتن و دور شدن از قواعد فیزیکی و غیرفیزیکی مکانی. مرگ، یعنی کنده شدن؛ مرگ... یعنی کنده شدن. گاهی، تغییر اسلوب و قواعد و امکانات زندگی هم مثل مردن است برای آنچه که از تو زاده نشد. گاهی، نزادن آنچه در تو هست، زمانی که میبینی دیگر وقتش را نداری، مثل مردن است برای تو.

وقتِ مرگ، وقتِ تمام این مردنها، حسرت نمیخورم بابت مال و اموالی که جمع نکردهام، بابت تفریحاتی که نداشتهام، حسرت نمیخورم برای شهرها و کشورهای ندیده، برای راههای نرفته، برای طعمهای ناچشیده، برای کتابهای نخوانده، برای نمایشهای ندیده، برای آواهای نشنیده، برای کسانی که به دیدارشان نرفتهام؛ حسرت نمیخورم بخاطر کسانی که نداشتهام، بخاطر عشقهایی که از کف دادهام، حسرت نمیخورم بخاطر اشکهای فراوانی که ریختهام، بخاطر "کسی" که نشدم، که نخواستم بشوم، بخاطر زندگیای که مثل دیگران نزیستهام، بخاطر زندگیای که مثل دیوانگان زیستهام... بخاطر زخمها، بخاطر شوریدگیها.

وقتِ مرگ، وقتِ تمام این مردنها، نگران همهی جنینهای شکل نگرفتهای هستم که بی فرصت زاده شدن، در من، که با من میمیرند. نگران تکنیکها و تابلوهای نقاشیخطی هستم که از خودشان فقط ایدهای در ذهنم باقی گذاشتند؛ نگران بومهای سپید و ورقهای گلاسهی نانوشتهام، نگران رنگهای نزده... حسرت میخورم برای گردنآویزهایی که آواز گلوی هیچ آدمیزادی را نشنیدهاند؛ حسرت میخورم برای گوشوارههایی که لای موهای هیچ کسی گم نشدهاند... حسرت میخورم بابت تمام ایدههایی که فقط در ذهن من ماندند برای وقتی که نمیدانم کِی بود و همانجا مردند. حسرت میخورم به حال خودم که تمام جنینهای نارسیدهام، با خودم تمام میشوند. وقتِ مرگ، وقتِ تمام این مردنها...

باور

2010-11-17T11:43:00.000+03:30

وقتی به اعتماد کسی خیانت میکنی، بدترین اتفاقی که در آیندهی پیش رو میافتد این نیست که او دیگر به تو اعتماد ندارد، که اگر اهل اعتماد نبود قصه عوض میشد. بدترین اتفاق این است که دیگر خودت به خودت اعتماد نداری.

لعنت بر پدر و مادر کسی که در این مکان آشغال بریزد

2010-11-16T09:29:00.005+03:30

در بعضی وبلاگها که میخواهی نظر بگذاری اول از همه با سیستم نظرخواهی پیچیدهای روبرو میشوی و بالاخره که بعد از کلیک کردن بر چندین دکمه موفق شدی از هفت خوان رستم بگذری تازه از تو تأیید یک کلمهی درهم و برهم (چپتا) میخواهند. بعد از اینهمه، آنرا هم که نوشتی و دکمهی ارسال را زدی، میبینی کامنتت محو شده و آن زیر نوشته: نظر شما بعد از تأیید صاحب وبلاگ نمایش داده خواهد شد.

کلاً روی اعصابند این مدل خانههای مجازی، بعد از کامنت گذاشتن احساس ِ خفه شو بتمرگ شنیدن به تو عارض میشود. من سختی و پیچیدگی روابط را دوست ندارم، چه در دنیای حقیقی و چه در فضای سایبر. پیش مقام اول مملکت که نمیخواهیم برویم که اینهمه بازرسی بدنی و غیر بدنی بخواهد، آمدهایم نظری بدهیم و گم و گور شویم. اسپم هم که خدایا شکر آنقدرها فراوان نیست که بخواهید جلویش را گرفته باشید، تازه مثلاً بلاگر و جدیداً حتی بلاگفا هم خودشان جلوی این هرزنامهها را میگیرند. حرف بدی هم که نمیخواهیم بزنیم، قشر مخاطب وبلاگتان را هم که بحمدالله میشناسید و میدانید که اهل بیناموس بازی و این حرفها نیستند. اصلاً همان اول کار بیایید آن بالا بنویسید لعنت بر پدر و مادر کسی که در این مکان آشغال بریزد و خلاص.

2010-11-14T09:45:00.001+03:30

کلمات غیب میشوند ، و او دست برمیدارد از نوشتن. لابد به این نتیجه رسیده که به زحمتش نمیارزد که بنویسد، شاید خیال میکند که نمیتواند از پس ِ نوشتن برآید، یا دیگر بلد نیست بنویسد، یا گمان میکند که از این پس بهتر است ننویسد. خودش هم اصلاً سر در نمیآورد. خاموش میماند. من حرفی نمیزنم.
میدانم که باید رفت ماشین را برداشت و رفت بیرون، میدانم که بهتر است از پشت میز بلند شود، از اتاق برود بیرون، میدانم که همین کارهای جزئی برایش مفید است، خودش اصلاً حواسش نیست، در پی این نیست که علت را بداند، هرچند خوب میداند، خوب میبیند، میداند که این ملال سنگین است، شاید هم فقط ملال نباشد، چیزی از واقعیت است شاید، و واقعیت ظاهراً یکباره بر زبان نمیآید، نه، بر زبان آوردنش لابد محتاج ماجراهایی است، ماجراهای عاشقانه احتمالاً، ماجراهای فجیع، ماجراهای مبتذل شاید، بله، به این چیزها باید پرداخت، نوشت، وگرنه باید مرد، یا خود را سر به نیست کرد.

یان آندرهآ – همان عشق

2010-11-11T23:00:00.000+03:30

هزار عقل و ادب داشتم من ای خواجه

کنون که مست و خرابم صلاح بیادبیست

عاشقیت زمان ما حرمت داشت

2010-11-10T12:30:00.002+03:30

عاشقیت زمان ما برای خودش احترامی داشت، ارج و قربی داشت. مثل حالا نبود که بیآبرو شده باشد، که دیگر رویت نشود از عشق و عاشقی بگویی، کلاً رفته در لیست سیاه این ماجراهای لیلی و مجنونی. روزگار بیآبرویی شده، عاشقی هم دستخوش این روند روزگار.
ما را جوری بارآورده بودند که فرق دختر و پسر را ندانیم، یادمان داده بودند که همه را به چشم "انسان" نگاه کنیم و یکپا برای خودمان مرد شده بودیم. اولین بار سوم دبیرستان بودم که وقت برگشت از مدرسه کسی را دیدم و کسی مرا دید و همان نگاه اول کار خودش را کرد و دو سال تمام به یاد هم بودیم. نه اسم هم را میدانستیم، نه شمارهی تلفن و تماسی داشتیم و نه هرگز صدای هم را شنیدیم. مدرسهی ما یک شیفته بود و یک هفته درمیان ظهرها وقتی که سرویس ما میرسید و ما را پیاده میکرد، در بخشی از مسیری که من و دوستم تا خانه میپیمودیم، او و دوستش را میدیدیم که دارند به سمت ایستگاه میروند. اوایل نگاهمان یکی دو ثانیهای به هم گره میخورد، بعدتر اما من خجالت میکشیدم، پیمان نانوشتهای داشتیم، به سمت ما که میآمدند او نگاه میکرد و رد که میشدند من برمیگشتم و از پشت میدیدمش؛ و دوستانمان لحظهی برخورد که رد میشد شروع میکردند به بالا و پایین پریدن. خانهمان را یاد گرفته بود و نمیدانم روزی چند بار از آنجا میگذشت که گهگاه در آن یک هفتهای که قرار نبود همدیگر را ببینیم، وقتی در حیاط را باز میکردم که بیرون بروم میدیدم که دارد از آنجا میگذرد. من را که میدید، خیالش راحت میشد و یک لبخند زیرپوستی چهرهاش را روشن میکرد و نگاهش را از من میگرفت و خیره میشد به روبرو و میگذشت. من که میدیدمش، خشکم میزد، میایستادم که بگذرد و چشمانم میدرخشیدند؛ بعد میرفتم از توی باغچه یک گل رز سفید میچیدم و تا یک هفته که دوباره ببینمش روی میز تحریرم بود و بو میکشیدم از آن. هنوز هم هرجا که از آن گلها میبینم، بو میکشم شاید که یاد روزهای عاشقیت نوجوانی را در من زنده کند. خانهشان را یاد گرفته بودم، هروقت که قرار بود از آنجا بگذریم تمام تنم گر میگرفت، یکبار هم که برای آموزش رانندگی داشتیم با بابا توی خیابانها چرخ میزدیم رسیدیم به یک پیچ که بعد از آن خانهشان بود. من فرمان را چرخانده بودم و بعد نگاهم رفته بود به آن درگاه و اضطراب داشتم و همین شد که فرمان در دستانم خشک شد و ماشین هم آنقدر چرخید که همانجا افتاد توی جوی آب... دو سال به همین منوال گذشت، دو سال بی هیچ توقعی، در سکوت و صبوری گذشت و من رفتم دانشگاه.
سال دوم-سوم دانشگاه بود که ماجرای تازهای شروع شد. یک چیزی از همان جنس عشقهای افلاطونی. نه بلد بودیم که باهم قرار درستی بگذاریم و نه دوستت دارم را به زبان میآوردیم. همدیگر را به اسم آقا و خانم فلانی صدا میکردیم و قرارهایمان گورستان ظهیرالدوله بود و گالریها و موزهها و یکبار هم یک کنسرت. نه من زنانگی بلد بودم و نه او مردانگی. ساعتها پیادهروی میکردیم و من دستهایم در جیبم بود و او یک بوم گرفته بود دستش، از روی پالتوی من، پشتِ دستهایمان حضور یکدیگر را احساس میکردند و این تماس، در طول پیادهروی نزدیکترین فاصلهمان بود. نه تماس تلفنی و نه هیچ... یکبار که کدورتی پیش آمده بود و از ناراحتی مریض شده بود و دانشگاه هم نمیآمد، در تاریکی یک عصر زمستانی زدم بیرون، رفتم هفت تیر. من آن حوالی هر دو هفته یکبار، دوشنبهها کلاس خط داشتم و او سه شنبهها در همان حوالی کلاس موسیقی. روز کلاسم یا کلاسش نبود گویا، ولی رفته بودم که ببینمش و در ازدحام میدان هفت تیر دیدمش! ایستاده بود ماه را نگاه میکرد، میگفت ماهِ امشب جور دیگری بوده، منتظر مانده بود همانجا گویا، که شاید خبری برسد و رسید. ساعتها پیاده رفتیم و تمام چراغهای عابر پیاده برایمان سبز بود.
عاشقیت زمان ما برای خودش شخصیتی داشت، موجودیتی داشت، احترامی داشت...
سالها بعد که به جای عشاق قدیمی، دوستان صمیمی شده بودیم، من دنبال دوستدختر برای او بودم و او ماجراهای عاطفی مرا رفع و رجوع میکرد. اگر دختری قالش میگذاشت برایش گریه میکردم و وقتی با کسی میخواستم جایی بروم که بیم گشت و کمیته بود، او نقش والدین ما را اجرا میکرد و بعد آنقدر استرسی میشد که میگفت دعا کردهام خدا یا مرا بکشد و یا تو را. بعد از آنهمه سال فقط یکبار به زبان آوردیم که در گذشتههای دور چه احساسی به هم داشتهایم و آنوقت بود که یکبار برای همیشه، "سر روی شانههای هم آوردیم/ با هم گریستیم/ تنها نگاه بود و تبسم میان ما/ ما پاک زیستیم."*
عاشقیت زمان ما گند بود، خیلی گند بود...
ماجراهای بعدی اما به عصر جدید رسیدند، ماجراهای بعدی اما، به تجربه و چشم و گوش بازمان رسیدند، به دیوانگیهای بهاری رسیدند، به سپیدارهای اردیبهشت، به جادههای فرار، به تنهای باران خوردهی شبهای پاییزی، به نوشتن ِ "در دل میدان بغلم کن" و به بغل کردن ِ وسطِ میدان آرژانتین رسیدند. تعریف کردن از آنها بیناموسی میخواهد، دل گنده میخواهد...
عاشقیت زمان ما گند بود و این ماجراها به هرکجا هم که رسیده باشند، فکر و ذهن ما همانجا در گیر و دار افلاطونیگری مانده و این گندی را با خودش میبرد.

*فریدون مشیری

2010-11-10T00:20:00.000+03:30

حق با بشیر بود، "زندگی خیلی سخت است، آقای مهندس"...
شاید در بیست و شش سالگی هنوز نمیدانستم، اما تا سی و دو سالگی خوب فهمیدمش... زندگی خیلی سخت است.

یتیم خانه - چهارده

2010-11-06T11:43:00.001+03:30

دیشب با کابوس از خواب پریدم. یک زن گنده مادرم را اذیت کرده بود، به او میگفت گویا که دیگر نمیتواند بچهدار شود. توی خواب دعوا راه انداختم. هُلم داده بود گویا، در یک جای اداری بود، تلفن روی میزش را زدم زمین خرد شد، میز کارش را بهم ریختم، دستگاه تلفن میز بغلی را کوباندم به دیوار، رفتم سراغ میز بعدی، همه چیز را بهم زدم، یک تلفن خوشرنگ دیگر را هم شکستم، بعد یک ظرف بزرگ سرشیر دیدم آنجا و لباسهای زن را که روی صندلی بود، سرشیر را ریختم روی لباسها...
از خواب پریده بودم و حالا اما دوباره آن زن گنده را میشناختم. یکی از مددکاران مرکز قدوسی بود، همانی که اصرار دارد بچهها درس نخوانند، همانی که سنگ میاندازد جلوی پایم، هماو که همیشه با لبخند ابلهانهی گوشهی لبش، خودش را به سادگی و حماقت میزند و از همه اما کارشکنتر است.
خوابگاه بچهها خیلی سرد بود، اکثراً مریض بودند و با اینحال در و پنجرهها به دلایل مختلف باز میماند. زمین سرامیک لخت سرد است و بچهها لباس درست نمیپوشند، بی جوراب و بی دمپایی روی زمین سرد راه میروند و بعضاً مینشینند. من با آنهمه لباس بیرون، توی خوابگاه سردم بود. بچهها فقط یک پتوی گلبافت معمولی دارند... خواب درستی ندارم این شبها، وقتی که میتوانم شوفاژ را روشن کنم و دو پتو رویم بیندازم؛ هر شب این فکر به سرم میزند که حالا پسرم سردش شده، توی تختش مچاله شده و کسی نیست که پتوی اضافهای رویش بیندازد، و اصلاً به فکرش هم نمیرسد که لباس و پتوی بیشتری بخواهد.
خسته و خرابِ خواب که به تخت میروم تازه این فکرها میآیند و بیداری و حسرت جای همه چیز را میگیرد. گاهی با خودم فکر میکنم اگر وارد این ماجرا نشده بودم چقدر راحتتر بودم. گاهی فکر میکنم به یک نیروی جبری که من و پسرک را جدا کند و بعد از اندوه طبیعی، آسودگی و سبکی میماند برایم. همین بود که پست قبل را نوشتم، ماندهام که موقعیت الآنم در رابطه با پسرک چقدر بهتر از آسودگی دو سال پیشام میتواند باشد. کنترل روند احساسم سخت شده و اگر همینطور پیش بروم چارهای نمیماند جز فرزندخواندگی که میدانم محال است، نه موقعیت مالیاش را دارم و نه معنوی.
معصوم بینوای من سردش است و من که هیچوقت دزفولی حرف نزدهام حالا قبل ِ خواب به خودم میآیم و میبینم که دارم بلند بلند با خودم میگویم "رولـَه، رولـَه"...
احمدینژاد حالا وانمود میکند که نگران دشمنانی که "حتی بینیشان را هم نمیتوانند بالا بکشند" نیست، من هم نه نگران دشمنانم و نه احمدینژاد و نه سفر دیگری به قم و نه زندانیان سیاسی و نه ایستهای بازرسی شبانهی بسیجیان. فقط نگران یک چیزم، نگران بینی پسرک که توی این سرما و با آن مریض احوالی، هر چقدر هم که بالا بکشدش فایده ندارد.

رهایی

2010-11-03T15:46:00.003+03:30

یک جایی بود توی سریال لاست که جان لاک، بون را هپروتی کرد و صحنهی مرگ خواهرش، شانون را نشانش داد. احساس درونی و نهایی بون برای من جالب بود. احساس رهایی!
از یک سنی به بعد، تمام آنچه که زندگیمان را معنا میبخشد به نوعی دست و پای دل و احساس و روانمان را میبندد، آزادیمان را میگیرد و وظیفه و تعهد و احساس مسئولیت قویتر از لذتهامان میشود. ایجاد تعادل بین این احساسات دوگانه کار سادهای نیست، به خصوص زمانی که لایههای مخفی بودنمان را برای خودمان هم سانسور میکنیم. خیلی چیزها بودنشان بهتر از نبودنشان است، اما رهایی و سبکی، فقط در نبودنشان است که رو مینماید.

حالا باید یک ترازو آورد و یک قاضی عادل که اختلاف بین دوکفه را معین کند. همیشه از خودم پرسیدهام که کدام کفه پایینتر میماند؟

یتیم خانه - سیزده

2010-11-02T10:41:00.005+03:30

چند وقت پیش که رفته بودم مرکز قدوسی دیدم که بچههای خوابگاه یک، یعنی پسرک و دوستانش را بردهاند قم. دفعهی بعدی که برای دیدن پسرک رفتم، مدتی بود که همدیگر را ندیده بودیم و خیلی خوشحال بود، به حدی که اصلاً به فکر خوراکیها و لپلپی که برایش برده بودم نبود. از قم پرسیدم و گفت که رفتهاند زیارت و دعا کردهاند. پسرک خیلی تودار است و به زحمت احساسات و علایقش را بروز میدهد. از دعایش پرسیدم، طفره میرفت. پرسیدم که برای من هم دعا کرده یا نه که جوابش مثبت بود و بعد از کلی اصرار من گفت که دعایش چه بوده؛ گفت "دعا کردم شما بیای!" و تمام روزهای بعد آن به این فکر میکردم که اینهمه آرزو داریم و بیخبر از اینکه گاهی، خودمان هم آرزوی کس دیگری هستیم. به این فکر میکردم که آیا خوب است یا بد، که آرزوی دیگری شوی، که بودنت، مضمون دعای دیگری شود، که تا قم، درون دل کوچکش، همراهش شوی و در همهمهی شلوغی بچهها و لابد بدخلقی مربیان و زیر نگاه تیز مردمان مبهوت از اینهمه یتیم گردآمده یکجا، یادت، بودنت و آمدنت دعای از دل برآمدهاش شود... همهی اینها خیلی سخت میکند کار زندگی را.

همان روز بود که فهمیدم الیاس، یکی از بچههای بزرگتر خوابگاه یک، که نقشی اساسی در گرم کردن جشن تولدم داشت و به عنوان هدیهی مهربانیهایش برایش یک فلش رم خریده بودم، برای بار چندم رفته بیمارستان و حالا بستریست بخاطر دردهایی که انگار هیچوقت تمامی ندارند، عملهای جراحی چندباره. رفتم دیدنش، رفتم عیادت و در دستانم علاوه بر کمپوت و شیرینی و آبمیوه، یک بستهی بزرگ پوشک بزرگسالان بود که مسئول بهداشت مرکز داده بود ببرم و زیر تختش بگذارم. الیاس، بیاختیاری کامل ادرار و مدفوع داشته و من نمیدانستم، از بدو تولد مشکل نخاعی و بیحسی پایین تنه داشته و من نمیدانستم... روی صندلی چرخدار بود که دیدمش و با تمامی بیمارها و مسئولین دوستِ دوست بود. با زخمی کف پا، ناراحت شده بود که پوشکها را من بردهام انگار، ناراحت شده بود که حالا میدانم که الیاس سیزده ساله خودش را پوشک میکند و معذب شده بودم من. روز خوبی نبود... الیاس الان حدود یک ماه و نیم است که بستریست.

امسال اجازه ندادند مستقیماً بر درس و مدرسهی پسرک نظارت کنم و هرچه من و "حامی" دیگرش تلاش میکنیم که برایش معلم خصوصی بگیریم سنگ اندازی میکنند. به طرز غریبی اصرار دارند که این بچهها قدرت یادگیری ندارند و آنها هم اصراری ندارند که اینها درس بخوانند. به طرز عجیبی تمایل دارند که این بچهها را خانه نشین کنند؛ چندین و چند بار جلسه گذاشتن و حرف زدن هم فایده نداشته. با من بد شدهاند، شنیدهام که با تمامی "حامیان" دلسوز بد هستند، فقط کسانی را میخواهند که کاری به کارشان نداشته باشند و اینها با یک تلفن بتوانند بابت هزینههاشان از آنها گدایی کنند.

یکی از مربیان بچهها فارغالتحصیل رشتهی حقوق است و فقط به خاطر علاقهاش آنجا کار میکند. در روزهای کاری او با مسئولیت خودش اجازه دارم که داخل خوابگاه بروم و فضایی را مهیا میکند که بچهها مزاحمم نشوند و با آرامش میتوانم با پسرک باشم. دیروز آنجا بودم، پسرم، عروسکم، فرشتهی کوچکم حالا مینویسد "آب"، مینویسد "بابا". برای اغلب بچههای اول ابتدایی پیش آمده که بدون یادگیری، کلمات را فقط نقاشی کنند، خود من هم همینطور بودم تا بالاخره مادرم، که مدیر مدرسه هم بود فهمید. فکر میکنم علیرضای من هم این مشکل را دارد. دیروز روی تختش شروع کردیم به درس خواندن. یک صفحه با هم آ، ب و آب کار کردیم. گوش میکرد، مینوشت، چشمانش میخندید و دوست داشتنیتر از همیشه بود، عزیزتر از همیشه بود و "میل عجیبی داشتم به همیشه داشتناش"، به همیشه بغل کردناش، به دیکته گفتنهای عصرهای پاییز و زمستان، وقتی که هوا تاریک شده، وقتی که مثل دیروز باران میبارد... و بی آنکه من بخواهم خودش اعتراف کرد که دلش تنگ شده بوده.

تازه خبردار شدهام که در شیرخوارگاه آمنه به علیرضای من بارها گفتهاند حیوان. یک بار هم که دست مربی تحصیلکرده را گاز گرفته، مربی از سر عصبانیت و برای تنبیه، دست خود علیرضا را در دهان علیرضا کرده و او را وادار میکرده که دست خودش را گاز بگیرد... و این عادت با پسرک مانده بود تا سال گذشته که با او پیش دبستانی میرفتم و گهگاه برای ناراحت کردن من خودش را گاز میگرفت. شیرخوارگاه آمنه و همین مرکز قدوسی بهترین مراکز بهزیستی ایراناند!!! کسی که اینها را میگفت از فهمیدن اینکه من حامی علیرضا هستم خوشحال بود و خوشحال بود و خوشحال بود که این بچه کس و کاری پیدا کرده. گفتم به او که همان "حیوان" سابق، حالا یکی از نازنینترین بچههای مرکز شده، همان کودکی که سال گذشته در مدرسه مرا کتک میزد و سر تا پایم را کبود میکرد و فحش خواهر و مادر به من میداد، حالا یکی از مؤدبترین بچههاست... بغلش میکنم و به یاد آغوشی که در کودکی نداشته، به یاد لالاییای که برایش نخواندهاند، به یاد گهوارهی امنی که تکانش نداده، روی پایم مینشانمش، دستانم را محکم به دورش حلقه میکنم، تکانش میدهم، برایش شعر میخوانم و پسرک، پسرک هشت سالهی من، آنقدر کِیف میکند که از شدت خنده نفساش بالا نمیآید. عشق مثل آبیست که پای تنهی درختان و ساقهی گیاهان میریزیم. بی آب خشک میشوند، بی عشق خشک میشویم.

ارتباطم با بچههای مرکز جالب شده، وقتی میروم آنجا همهشان میخواهند که بغلم کنند و یا با من دست بدهند. یکبار که آنجا بودم و سرویس مدرسه رسید، فقط صدای فریاد خوشحالی بچهها بود که اسم مرا صدا میزدند و بعد هجوم آسیمهشان بود به سمت من. بچهها مرا با اسم فامیلم صدا میکنند. ظاهراً بعضیهاشان قسمت اول فامیلیام را جدا کردهاند و با تکرار، کلمهی با مزهای درست کردهاند و در غیاب من از آن استفاده میکنند. خودم خبر داشتم و دیروز علیرضا با حالت اعتراض اینرا گفت. شروع کردم به نصیحت کردناش که مبادا ناراحت شود و من خودم هم گاهی به شوخی خودم را اینطور صدا میزنم که گفت ناراحت نمیشود، فقط هرکه را که اینگونه صدایم کند کتک میزند! میخندیدم به شیرینی چهرهاش وقت گفتن این کلمات و با خودم خیال میکردم که ببین، حالا پسرک "حامی" تو شده!
دیشب خواب آرامی داشتم. دیشب را در آغوش عشق پسرک، که از همه جا میبارید و لبریزم کرده بود سپری کردم. "میل عجیبی داشتم به همیشه داشتناش" و حالا عشق پسرک، "حامی" من شده...

چه می کنه این خلوص نیت!

2010-10-29T11:15:00.004+03:30

چند وقت قبل رفته بودم سوپری محل که قسمتهای جدید قهوهی تلخ را بخرم. یک آقایی آمده بود و اعتراض داشت که اکیپ مهران مدیری خودشان شایعهی مخالفت با صدا و سیما را راه انداختهاند که سریالشان فروش کند و میگفت که سریال هم اصلاً چنگی به دلش نزده و فقط بخاطر قرعهکشی آنرا میخرد.
من اما به فکر قرعهکشی نبودم، شاید چون هیچوقت حتی یک پانصد تومانی هم برنده نشدهام، کلاً اهل حمایت از هنرمندان و این حرفها هستم. سریال قلب یخی را هم میخرم، تازه این که چیزی نیست، بعضاً سی دیهای جفنگ خوانندههای نورسیده را هم گرفتهام. خب ما نخریم کی بخرد، باید یک جوری انگیزه پیدا کنند دیگر...
یک اساماسی برایم آمده بود به این مضمون که شمارهی حساب شبایات را بفرست تا روند اهدای جوایز سریعتر شود؛ نگفته بود که برنده شدهای یا نه، من هم یادم رفته بود. بعدتر که شانسی یادم آمده بود، دیگرانی رفته بودند توی سایت قهوهی تلخ و دیده بودند که بله... برنده شدهام!!! با وجود اینکه به احتمال زیاد یک ده هزار تومانی ناقابل است، زیادی خوشحالم. تمام دیروز بعد از ظهر را در نشئگی این پیروزی! سپری کردم. هی نشستم برای خودم بازی کامپیوتری کردم و آهنگ گوش دادم و هی تنهایی خندیدم. احساس کرده بودم گویا که شانس دوباره به من رو کرده و به قول مسعود شصتچی "دیده شدهام"!!

حالا گیرم که اصلاً هزار تومان باشد، چه باک؛ یا اینکه من شمارهی شبای حساب جاریام را دادهام، همانی که برای ضمانت وامی یک چک کشیده بودم از آن، قسطهای وام را هم که مدتیست یادم رفته پرداخت کنم، شاید اصلاً چکم را اجرا گذاشته باشند تا حالا، شاید همان جایزه هم برود به جای آن چک بی محل، چه باک؛ من برنده شدهام، من برنده شدهام و حالا دوست دارم صورت نازنین مهران مدیری را که در تلویزیون السیدی کادویی ِ برادر بزرگتر، صافتر هم شده، یک ماچ درست و حسابی بکنم... شاید هم دو تا!

2010-10-27T09:38:00.002+03:30

هیچ یک سخنی نگفتند
نه میهمان

نه میزبان

و نه گلهای داوودی.

تماشا از دیروز بی سر و صدا دوباره شروع کرد. با وجود تعطیلی این مدت، هر روز همچنان بازدید کنندگان خودش را داشت، البته نه در اشل سابق، اما دیروز اتفاق جالبی افتاده ظاهراً، من بیرون بودم و وقتی آخر شب به تماشا و کانترش سر زدم متوجه شدم که تعداد نسبتاً زیادی از بینندگان سر زدهاند، و این راستش برایم زیادی جالب بود.
تماشا اینهمه خاطرخواه داشته و من نمیدانستم! اینهمه هوادار پابند داشته و من خبر نداشتم. با خودم فکر میکردم اگر یک دهم اینهمه آدم، خاطرخواهِ خودم بودند حالا کجا بودم... خوشآیند بود.

2010-10-25T16:57:00.003+03:30

- آن زن دیگر حرف نخواهد زد.

- چرا. روزی، در یک صبح روشن، ناگهان با کسی روبرو خواهد شد که خواهد شناخت و نخواهد توانست کار دیگری بکند جز اینکه سلام کند. یا صدای آواز خواندن بچهای را خواهد شنید، هوای خوشی خواهد بود و او خواهد گفت که هوا خوب است، و از سر گرفته خواهد شد.

مُدراتوکانتابیله - مارگریت دوراس

شراب تلخ می خواهم که مردافکن بود زورش

2010-10-25T11:34:00.003+03:30

باید بروم کلاس ادبیات، اینرا ایمیلها و نظرات مربوط به پست قبل به ذهنم آورد؛ ظاهراً نتوانستهام منظورم را درست انتقال دهم و این خوب نیست. مشکلم ماشین قرضی نبود، چرا که ماشینم قرضی نیست، مشکلم خانهی اجارهای نبود، که خدا را شکر مستأجر نیستم، مسأله چیز دیگریست، مسأله دل ندادن و دل نبستن است، مسأله "زندگی" استیجاریست.
مسأله نارضایتی و بیهدفی من است، نه من، که خیلی از همنسلانم. شروع یک برنامه و پیشبرد آن به تنهایی مهم نیست، مهم، به سرانجام رساندن آن است. مثلاً من میتوانستم یکی از چهرههای مطرح خوشنویسی حال حاضر باشم، اما بعد از مدتی دیگر نخواستم، کناره گرفتم. فیزیک انتخاب اول دانشگاهم بود و با توجه به اینکه از سرآمدان مدرسهی تیزهوشان بودم و هر رشتهای که اراده میکردم برایم دور از دست نبود و با این انتخاب و علاقهام انقلاب کرده بودم، میشد الان به جایی رسیده باشم، نخواستم، انگار آن هم راه زندگی من نبود. مدام با خودم گفته بودم گویا کجا، به کجا قرار است برسم، گویی که هیچ کجا مقصد من نبود. زن و شوهری را میشناسم که یک آموزشگاه هنری را اداره میکنند و با توجه به مهره چینیهایی که کردهاند بسیار هم موفقاند، اما دلم نمیخواهد بجای آنها باشم، هرچند که برای من موقعیت بسیار در دسترسیست.
مهم نیست کجاییم و چه میکنیم، مهم این است که راضی باشیم و برنامهای داشته باشیم. من ِ نوعی میتوانم برنامهریزی کنم و ظرف سه سال اصلاً کاخ نیاوران را دوباره برای خودم بسازم، مسأله اصلاً داشتههای مادی نیست، مسأله رضایت است. دلم میخواست آنقدر آرام و قرار داشتم که خانوادهی بزرگی بسازم و برای آیندهی نوهها و نتیجههایم هم برنامهریزی کنم، کار سختی نیست، اما اگر آدم "بخواهد". یا اینکه دلم میخواست آنقدر دل ِ دل کندن داشته باشم، آنقدر سبک باشم که همین الان تمام زندگیم جا شود توی یک کوله پشتی و بروم هر جا که باد مرا ببرد... میانهی این دو بودن اما، خیلی بد است.
دو-سه سالی بود که زندگیام وضعیت نامشخصی داشت، هنوز هم دارد. در این دو-سه سال زندگی نکردم. همه چیز را گذاشتم برای بعد، احساس میکردم هرچه اضافه کنم به این زندگی بیهوده است، اما مسأله اینجاست که این مدت گذشت، میتوانست در انتظاری مداوم و خموده بگذرد، یا در فضایی پر از وسایل مورد علاقهام. حالا اما مدام به خودم میگویم لحظه را دریاب، کسی از فردای خودش خبر ندارد.
اینجا که آمدم با خودم گفتم هر طور که دوست داری زندگی کن، فردا هنوز نیامده. سعی میکنم میانهرو باشم تا ببینم چه میشود، هر چیزی شاید وقتش که برسد خودش پیشآمد کند. کلی وسایلم را عوض کردم اینجا و چه مصائبی که بر من نرفته در این مدت.
مبلها را عوض کردم، با آنهمه تأکید و حساسیت من تصور میکنم رنگی که به من تحویل دادند با آنچه که دیده بودم و پسندیده بودم فرق دارد! هرچند فروشنده بهانه میآورد که نور نمایشگاهشان با نور خانه فرق دارد. یک تشک از رنگ مبلها سفارش داده بودم برای روی یک تخت سنتی، کلی هزینه کردم و کوتاهتر از چیزی که میخواستم دوختند. گاز روکار بود، بماند که من چه کشیدم با زبان نفهمی فروشندگان و نصابان. پردهها را به دو جا سفارش دادم، با چه قیمت گزافی، یکی آورده میبینم اصلاً مدلی که من سفارش داده بودم نیست، دیگری آورده، میبینم خیاط و طراحشان هرچه خواسته کرده و با توجه به تأکید من به اینکه ارتفاعش از یک حد مشخص بیشتر نباشد و نور را نگیرد و علیرغم اندازه گیری و ضمانت خودشان، گند زدهاند به همه چیز. یک صندلی ِ کار درست و حسابی ندارم، صندلی قبلی هم مشکل داشت که من مدتها از تعویضش خودداری کرده بودم، حالا رفتهام دوباره بخرم، خدا میداند که چه نکشیدهام از دست زبان نفهمی این فروشندگان. برایشان مهم نیست چه میخواهی، کار خودشان را میکنند، ساز خودشان را میزنند ، هیچکس کارش را درست انجام نمیدهد و من نمیدانم که چرخ این مملکت چگونه میچرخد.
.

با تمام این تغییرات، در تمام لحظاتی که مشغول خریدم اما، ندایی در درونم میگوید که چه؟ هوای رفتن، تمام فکر و زندگیام را پر کرده. میدانم که ماندگار نیستم، میدانم که این لباس برازندهام نیست، اما فعلاً مدارا میکنم با خودم تا وقتش.

لحظه

2010-10-24T10:10:00.001+03:30

پیش آمده که لباسی را بپوشی و علیرغم تعریف دیگران در آن احساس ناامنی بکنی؟ پیش آمده که دسته جمعی سفر شمال بروید و نتوانی دل بدهی به دل همراهان، نتوانی آرام بگیری در هوای تازگی حتی؟ پیش آمده احساس کنی که تمام زندگیت استیجاریست، مثل ماشینی که قرض گرفتهای، مثل خانهای که مال تو نیست و قرار نیست بیشتر از یکسال در آن بمانی و دیگر دست و دلت نمیرود به رنگآمیزی دیوارها و درها؟
سالهاست که احساس معلق بودن میکنم. اضافه کردن هر چیزی به این زندگی برایم مشکل شده، مدام با خودم گفتهام گویا که اینهمه خرت و پرت، اینهمه کتاب نفیس، اینهمه تابلوی قیمتی جایی در چمدان سبکباریات ندارد. عادت داشتهام به جمع کردن اشیاء، کلکسیون تمبر، کلکسیون کبریت، سنگ، کتابهایی که دو جلدش را میخریدم، یکی برای استفاده و دیگری برای کتابخانه، کلکسیون قلم نی... سال هفتاد، یک قلم را خیلی گران خریدم که هفت ساله بود، حالا بیست و شش سالش شده... کلی قلم دارم که هرگز نتراشیدهام، تعدادشان هم از دستم در رفته، به هرکسی هم نشانشان نمیدهم. هر سال فصل قلمهای خوب که میشد، پاتوق من دزفول بود و مغازهی قلمبازهایی مثل خودم، آشناهایی که از سالها پیش میشناختم؛ این دو-سه سال ولی دیگر نه. یک گلدان کریستال اعلا دارم که قایمش کردهام ته یکی از امنترین کمدها. در اینهمه سال خودم شاید فقط سه بار دیده باشماش. کسی که میآید خانهی من باید برود ته کمدها را بگردد. که چه؟ اینهمه جمع کردم که چه؟ اینهمه خرج کردم که چه؟ دو-سه سالی بود اما که دیگر به فکر چمدانم افتاده بودم...
دو سال است که تشک تختم گود شده، خراب شده و من دستم نمیرود که یکی دیگر بخرم. ناخودآگاهم هرشب احساس میکند که فرداشب دیگر اینجا نیستم. ظاهرم خوب است، اما این لباس دیگر به تنم زار میزند انگار، لباس این زندگی...
اسباب کشی که کردم، خیلی چیزها را دور ریختم. هشت کیسه زباله لباس و کفش فقط، ظرف، فرش، جزوههای قدیمی، بومها، تابلوها، کاتالوگهای مختلف از کشورهای گوناگون، نقشه و ته بلیطهای آکروپولیس را حتی... بعد با خودم گفته بودم گویا اینهمه جمع کردی که چه؟ اینهمه گذاشتی برای بعد که چه؟ مگر قرار است عمر نوح داشته باشی، بعد که فهمیدی، اینهمه نخریدی که چه؟ اینهمه دلزده شدی و هوای رفتن کردی و نگران چمدانی بودی که هیچوقت بسته نشد، منتظر فردایی بودی که نیامد و معلوم نیست کِی بیاید که چه؟ شاید فردا که بیاید مرده باشی!
حسرت میخورم به زندگی دو گروه آدم. یکی آنهایی که سبکاند و هیچ چیز پابندشان نمیکند و دلبستگیها و وزنههایی سنگین به خودشان آویزان نکردهاند، دیگری آنهایی که تکلیفشان با خودشان روشن شده و برای همیشه stable شدهاند. مثل همکلاسی دوران دبیرستانم که در همان شهرمان ازدواج کرد، بچهدار شد و حالا همانجا یک کاخ ساخته که معلوم است تا دو نسل بعدِ او هم همانجا میمانند و ریشه میزنند و زندگی میکنند. من اما میانهی این دو شدم، نه توان رفتن دارم و نه دل ماندن. اصلاً دل ندادم به هیچکدام، تکلیفم روشن نشد و این بلاتکلیفی خیلی بد است.
حالا اما مدام به خودم میگویم شاید فردا دیگر زنده نباشی، سعی میکنم نه نگران رفتن باشم و نه ماندن. تهِ گنجهها را میخواهم خالی کنم، نمیخواهم چیزی برای بعد بماند، شاید فردا دیگر زنده نباشم؛ خرید هم میکنم اما دوباره، دیشب رفتم دنبال تشک، نمیخواهم نگران چمدانم باشم حتی، شاید فردا دیگر زنده نباشم.

تغییر تمام این عادتهای دوگانه ولی، خیلی مشکل است...

روم به دیوار

2010-10-22T09:27:00.002+03:30

می خواین مردم رو ارشاد کنین، به راه راست هدایت کنین، هیچ ایرادی نداره.

همه جا رو در و دیوار حدیث و شعار هفته می نویسین، هیچ ایرادی نداره.

روی تمام پایه های پل ها، معنی فارسی آیات قرآن رو می نویسین، هیچ ایرادی نداره.

دیگه نیاین تو پایین ترین قسمت هر ستون، زیر هر آیه هی بنویسین "گل واژه های قرآنی" !

"گل واژه های قرآنی" !

...

زشته به خدا

2010-10-20T10:22:00.002+03:30

.
پرواز هم دیگر
رؤیای آن پرنده نبود.
دانه دانه پرهایش را چید
تا بر این بالش
خواب دیگری ببیند.
.

گروس عبدالملکیان
.

آیا تمام مرضیه همین بود؟ خائن ما هستیم.

2010-10-15T10:49:00.005+03:30

یک نسناس رقاص دوشخصیتی بچه باز، با آنهمه کثافتکاری که کرده بود میمیرد و تمام شبکههای خبری جهان، خبر مرگش را پوشش میدهند؛ میلیونها نفر برایش سوگواری میکنند و وبلاگنویسان ایرانی زیادی هم در موردش مینویسند، مایکل جکسون را میگویم.
اینها را من نگفتهام، خیلیها میگویند.

.
لطفاً تا آخر متن را بخوانید.
.
پست قبلی که نوشته بودم یک پست دلی بود. آهنگی بود که دو روز پیش مدام با خودم میخواندم و با سوت میزدم. نوشتم اینجا که یادم بماند چه روزی بوده که مرضیه رفته، فقط برای ثبت در این دفتر. قصد اضافه نوشتن هم نداشتم که نشد، رویکرد وبلاگنویسان به این ماجرا نگذاشت.
صدای مرضیه را از کودکی میشناختم، همانگونه که صدای دلکش و بنان و عقیلی و گلپا و شجریان و ناظری را. با این نواها بزرگ شدم، با این آواها زندگی کردم و احساس و شخصیت و سلیقهام با اینها شکل گرفت. حالا مرضیه رفته و از خودم سؤال میکنم آیا سزاوار اینهمه توهین و تحقیر و نکوهش بود؟ آیا صدایش، هنرش و تأثیرش در آواز ایرانی شایستهی حتی یک "خدایش بیامرزد" هم نبود؟
ما ایرانیها متأسفانه عادت داریم که به حواشی بیشتر از متن بپردازیم و با استناد به آن، تمام متن را زیر سؤال ببریم. ما ایرانیها عادت کردهایم که احساساتی و غیرحرفهای فکر، تحلیل و عمل کنیم و توازن را در پرداختن به مسائل، باتوجه به درجهی اهمیت آنها رعایت نکنیم. بله، مرضیه –به هر دلیلی- جذب گروهک مجاهدین شد اما "پیش" از آن و "بیش" از آن، یک هنرمند بود.
مرضیه، یک "هنرمند" بود. نامش، صدایش و تأثیرش برای همیشه در تاریخ هنر این مرز و بوم باقی میماند و از این جهت، ما مدیون او هستیم. قرنها بعد، فرهنگ و تاریخ و موسیقی ما را با استناد به آوازهای او و امثال او تحلیل میکنند و در گسترهی تاریخ، حضور گروهک مجاهدین خلق آنقدر کمرنگ و بیمقدار میشود که دیگر پیوستن مرضیه به آنان حتی به خاطر هم نمیآید. از افتخارات تاریخ ایران زمین، موسیقی باربد و نکیساست که در دربار ساسانیان مینواختند و حالا دیگر هیچکس خبر ندارد که آیا آن درباریان ظالم و قاتل و آدمکش بودهاند یا نه، هیچکس نمیخواهد حتی که بداند موسیقیدانان آن دوره جیرهخور دربار بودهاند یا نه.
یک نوع تفکر تمامیت طلب بیمارگونهی آخوندی هست که میگوید "هنرمند باید متعهد باشد"؛ از جنس همان حرفی که تعهد را بر تخصص مقدم میدانست. اگر هنر را صرفاً در محدودهی سرودهای انقلابی بدانیم، این حرف کاربرد دارد، اما اگر بزرگتر و بهتر نگاه کنیم، و مثلاً منظورمان از هنرمند کسانی چون باخ یا بتهوون باشند، این حرف به بیارزشی و بیمقداری همان ایدهی مدیریت جهان توسط احمدینژاد است. تعهد به هیچ وجه با خلاقیت یکجا جمع نمیشود و هنرمند متعهد، همانند قناری در قفس است. برای هنرمند نمیتوان خط مشی تعیین کرد، نمیتوان او را در هیچ قالبی جای داد و نمیتوان از او انتظار داشت که اینگونه یا آنگونه فکر و رفتار کند. بایدها و نبایدها سد راه خلاقیتاند.
عادت کردهایم به قهرمان پروری، درحالیکه نسل قهرمانان سالهاست که در جوامع مترقی منقرض شده. عادت کردهایم به تخریب، و تمام انرژیمان صرف بالا بردن و بعد نابود کردن اشخاص میشود و همین است که درجا میزنیم و درجا میزنیم.
آیا تمام مرضیه همین بود؟ آیا هشتاد و پنج سال زندگی او خلاصه شده بود در پیوستنش به مجاهدین؟ هنرمند نبود؟ خواننده نبود؟ صفحاتی از تاریخ هنر ما را به خود اختصاص نداده بود؟ چرا میخواهیم حتماً قهرمان هم باشد، آنهم قهرمان سمت و سویی که ما میپسندیم؟ آیا این نوعی دگماتیسم ریشهدار نیست که در خون و پی ما جریان دارد؟ آیا سزاوار نبود لااقل وبلاگ نویسان مدعی پایبندی به جنبش سبز، نیمهی بسیار پرتر لیوان را هم میدیدند و بجای اینهمه توهین و تحقیر، یادی هم از هنر جاودان او میکردند؟
همین تفکرات پوسیده و نادرست است که سالهای سال هنر و فرهنگ و سرمایههای این مملکت را به باد فنا داده. همین رفتار نابجاست که هنرمندان ما را در طول تاریخمان مثله کرده. میرعماد را هم در دورهی شاه عباس با تهمت سنی بودن کشتند و تکه تکه کردند و حتماً خیلیها هم در آن زمان تمام خطوطش را هم پاک کرده بودند از گرداگرد خودشان. همان کاری که ما، امروز در قرن بیست و یکم میکنیم. همان زمان بود که از هندوستان پیغام رسید که اگر میرعماد را به ما میدادید، هم وزنش جواهر میدادیم. حالا اما بعدِ گذشت اینهمه سال و قرن، خط میرعماد است که مانده و سرمایهی ملی ما شده، فارغ از هرگونه تمایلات سیاسی و مذهبی و بدخلقیهای رفتاری او.
نتیجهی همین طرد و نفیها این میشود که مولوی را کسانی به نام خودشان میزنند و ابن سینا را دیگران. خودمان که خط قرمز بکشیم بر نامآفرینان کشورمان، بیش از این هم انتظار نمیتوان داشت. فردوسی هم اول انقلاب ساواکی از آب درآمده بود.
دوستانی که تعهد را لازمهی هنر و فرهنگ میدانند بد نیست مراجعه کنند به تاریخ واقعی زندگی اهل فرهنگ و هنر، و آنوقت میبینند که همه را از دم باید خط بزنند. کسی دوست دارد بداند که عارف قزوینی یک همجنس باز تمام عیار بوده است؟ کسی دلش میخواهد بداند که فدریکو گارسیا لورکا و سالوادور دالی باهم رابطه داشتهاند؟ کسی میداند که وحشی بافقی آن شعر معروف عاشقانهی خودش را برای نوجوانی که تازه پشت لبش سبز شده بوده سروده است؟ در مورد شمس و مولانا و حافظ هم حرف نزنم بهتر است.
هنرمند متعهد این جامعه هانیبال الخاص بود که سالها بود دیگر متعهدانه نمیکشید و وقتی رفت نوشتند هنرمند آشوری مرد. هنرمند متعهد این جامعه میرحسین موسوی و زهرا رهنورد بودند که حالا مهر خیانت خوردهاند، هنرمند متعهد این جامعه پرویز مشکاتیان بود که دقمرگ شد. میبینید، در مملکت ما مرز درستی بین عشق و تنفر نیست. علی دایی را در یک نیمهی بازی فوتبال تشویق میکنند و در نیمهی دیگر توهین. مهران مدیری را روزی بزرگ میکنند و روز دیگر مالدوست و پولپرست. محمدرضا شجریان هم اگر واقعاً به آواز و هنر خود تعهد داشته باشد، مایل است که آیندگان او را بخاطر صدایش بشناسند و نه حمایتش از جنبش سبز و نه فوج فوج جوانانی که صبحهای عملیات جبهه، با شور صدای او مقابل گلولهی دشمن میرفتند. افتخاری هم شاید روزی به رفتار و موضعگیری سیاسی خود نتواند افتخار کند اما، صدایش اگر صدا باشد، برای همیشه ماندگار است و مایهی افتخار این مرز و بوم.
هنر را باید هنرمندان نقد کنند و هنرمندان را آزادگان، وگرنه ماجراهای زندگی خصوصی آرتیستها خوراک مجلات زرد و برنامههای چیپ و البته پولساز هالیوود است که مخاطبی جز قشر کم خرد جامعه ندارند. هنر، والاتر و بالاتر از تمام گرایشهای سیاسی، اخلاقی و مذهبیست و باید، باید، باید مستقل بررسی شود وگرنه تحلیل و قضاوت یک هنرمند از روی رفتارهای شخصیاش، چیزی جز لقلقهی دهان عوام نیست.
.
مرضیه یک هنرمند بود و هنرمند مرد. پیش از آن و بیش از آنکه او را برای خودمان بکشیم در هوای تاریخ ما نفس کشیده، زندگی کرده و زنده خواهد بود. خائن و خودفروش و کم ارزش هم نبود بلکه خائن واقعی ما هستیم که خط بطلان میکشیم بر هنر والای او. خود فروش ما هستیم که تمام افتخارات ملی خود را به بهای تعصبات خود میفروشیم. کم ارزش ما هستیم که قدر آنچه را که حقیقتاً باارزش است نمیدانیم.
.
..........................
- چندش آورترین مطلبی که خواندم این بود که مرضیه به پشتوانهی حکومت آنزمان مرضیه شده! و بنابراین رویکرد سیاسی او مهم است. لیاقتمان همان "علامة المداحین"ها هستند.
- چگونگی پرداختن به خبر فوت مرضیه، امتحان بزرگی بود برای قشر وبلاگنویس اصلاح طلب، که متأسفانه از آن سربلند بیرون نیامدند. ما تغییر نکردهایم، تغییر نخواهیم کرد.
- هنرمند هیچوقت دراین مملکت جایی نداشته و جایی هم نخواهد داشت. در این مملکت عوامزده...

ساغر مرضیه هم شکست

2010-10-13T22:59:00.001+03:30

.
ساغرم شکست ای ساقی
رفته ام ز دست ای ساقی

تو تشنه کامم کشتی/ در سراب ناکامیها/ ای بلای نافرجامی ها
نبرده لب بر جامی/ می کشم به دوش از حسرت/ بار مستی و بد نامی ها
.

سفر به چین - ده

2010-10-11T11:50:00.003+03:30

.
خرید کردن در چین برای خودش داستان و ماجرایی دارد. مثل ایران خودمان، مردم شهرستانها راستگو و دوست داشتنیاند و وقتی برای خرید به مغازههایشان میروی با دستی پر از انرژیهای خوب و چهرهای روشن شده با لبخند بیرون میآیی، اما در شهرهایی چون شانگهای و پکن ماجرا فرق دارد.

من با توجه به آنهمه لباسی که در اسباب کشی اخیر دور ریختم، قصد خریدن چیزی برای خودم را نداشتم و فقط به دنبال وسائل تزئینی مرتبط با فرهنگ چینی و ابزار کارم بودم. تا جایی هم که وقت اجازه داد سوغاتی خریدم. مراکز خرید چینی سه دستهاند: اول مراکز باکلاس با قیمتهای بالا که از تخفیف هم در آنها خبری نیست. خرید کردن از این مراکز به صرفه نیست چراکه با توجه به محدودیت وزن بار قابل حمل و عدم شناختن مارکهای چینی آدم ترجیح میدهد همان مبلغ را در کشور خودش برای مارکها و برندهای شناخته شده هزینه کند، گرچه طراحی مدل و دوخت مثلاً لباسها و کفشهای چینی آنقدر زیبا و کامل و دوست داشتنیست که به امتحانش میارزد.

دوم مراکز خریدی هستند که افراد معمولی چینی از آن خرید میکنند و چنگی به دل من نزدند. به یانگ گفته بودم که نه قیمت برایم مهم است و نه مارک، فقط میخواهم زندگی روزمرهی مردم و علایقشان را ببینم و هرچند که برنامهریزی سفر به گونهای بود که زمان زیادی برای خرید کردن نداشتیم اما یک روز تمام در جاهای مختلف چرخ زدم و زندگی و خرید مردم را تماشا کردم.

سوم مراکزی هستند که در شهرهای بزرگ مخاطب گردشگرانند و برخلاف آنچه که دربارهی لذت خرید در این مراکز شنیده بودم، ساعات طاقت فرسایی را آنجا سپری کردم. نود درصد فروشندگان آنجا زنان و دخترانند که بخوبی هم انگلیسی صحبت میکنند. هر قیمتی که بگویند، بطور متوسط شش تا هشت برابر قیمتیست که باید بپردازید، یعنی اینکه باید چانه بزنید و آنهم زیاد. قالتاق و بیادب و عصبیاند، گرچه در ظاهر لبخند میزنند و سیاستشان این است که با شوخی و خنده و تعریف از ظاهرت جنسشان را بفروشند. کافیست فقط یک لحظه در مقابل مغازهشان بایستی که مثل مور و ملخ بر سرت هوار میشوند و تا جنسشان را نفروشند نمیگذارند از آنجا بروی. یکیشان بعد از اینکه قیمت پرتی گفته بود و قصد رفتن داشتم چنان مچ دستم را گرفته بود و به داخل مغازه میکشید که دستم داشت میشکست، دیگری دو بازویش را باز کرده بود مقابلم و جلوی در را چنان گرفته بود که تا خرید نکردم نتوانستم از آنجا خارج شوم. وقتی یک قیمت خیلی بالا میگویند تو هم باید قیمت خیلی پایینی بگویی و بعد پله پله به قیمت مورد توافق میرسید.

طبیعیست که این سبک خرید وقت و انرژی زیادی از آدم میگیرد که واقعاً به صرفه نیست. کسانی هم که عادت به مسافرتهای خارج از کشور دارند بهتر است در فصل حراج از اروپا خرید کنند چراکه هم کیفیتها و قیمتها عالیست و هم دردسر روبرو شدن با فروشنده را نداری، در یک زمان مشابه هم میتوان بیست برابر چین خرید کرد چون زمان و انرژی زیادی با حرف زدن هدر نمیرود.

متاسفانه داستان برای مردهای ایرانی فرق میکند، فروشندگان آنجا هم که رگ خواب آنها را میدانند چنان شیرین زبانی میکنند که هوش از سرشان میرود و یادشان میرود برای چه آنجایند. در پکن به یک پاساژ رفتیم به اسم "یاشو" که تمام توریستها آنجا میآمدند و فقط ایرانیها بودند که بلد بودند خوب پوست فروشندگان را بکنند. من که جز چند مورد خرید سوغاتی جدا شده بودم و در طبقهی مخصوص لوازم تزئینی و زیورآلات چرخ میزدم. یانگ از سبک و سیاق فروش آنجا شرمنده شده بود و دوست نداشت که خیال کنیم چین اینچنین است که به او گفتم نگران نباش، ما در ایران هم عادت به چانهزنی داریم اما نه اینهمه. اتفاق جالب زمانی افتاد که یک تور ایرانی برای خرید به آنجا آمدند و سریع در تمام پاساژ همهی فروشندگان فهمیدند و حالا دیگر میتوانستند ملیت ما را حدس بزنند و بعد از هرکجا که رد میشدیم برای جلب توجه ما میگفتند "سلام، سلام علیکم، بفرمایید". اعداد و ارقام را کامل به فارسی بلد بودند و یکی بود که دوست پسر ایرانی داشت و دیگری آنقدر خوب فارسی میفهمید که بجای انگلیسی با او فارسی حرف میزدم و در این بین شیرین زبانیهایی هم میکرد، مثلاً به من میگفت "تو قشنگی" و به دیگری میگفت "تو مشنگی"!!! هرجا که توریستها بودند، چانه زدن هم بود. مثلاً در شهر ممنوعه و پای دیوار چین.

هرجای دنیا که رفتهام نمادهایی از آن کشور را با خودم آوردهام. اینها چیزهایی هستند که میمانند. در زمانهای اقامت طولانی در بعضی کشورهای مثلاً اروپایی که همهشان هم تقریباً شبیه هماند، خرید لباس و لوازم منزل بسیار بهصرفه و لذتبخش است اما در یک سفر ده روزه آنهم به کشوری مثل چین، باید فقط تماشا کرد و تماشا. خوشحالم که در این سفر دغدغهی خرید نداشتم و بیشتر از هر جای دیگری نمادهای آنجا را با خودم آوردم و باز حسرت چیزهایی را میخورم که به گمان اینکه بهترش را میبینم نخریدم و دیگر ندیدم. خوشحالم که با تور نرفته بودیم و هرچند این مسأله باعث شد خیلی جاهای دیدنی را نبینیم اما زندگی و فرهنگ واقعی چینیها را دیدیم و چشیدیم.

خوشحالم که لازم نبود پولهایم را برای خرید پالتو و بارانی نگه دارم و تا دلم میخواست ولخرجی الکی و ریخت و پاش کردم و این، لذت واقعی سفر است.
..........
یک پست دیگر دربارهی شهر ممنوعه و دیوار چین مینویسم و پروندهی این سفر را میبندم.

سفر به چین - نه

2010-10-10T17:21:00.002+03:30

بر خلاف تصوری که میتوان از یک کشور سوسیالیستی داشت، دانشگاهها در چین رایگان نیستند. هر دانشجوی دورهی لیسانس، سالیانه حدود هشتصد هزار تومان به پول ما، باید شهریه بدهد. هزینهی خوابگاه هم ماهیانه چیزی حدود صد هزار تومان میشود (برای دانشجوی کارشناسی ارشد). بعد از ورود به دورهی ارشد، دولت مبلغی را به عنوان کمک هزینه به دانشجو میدهد و پرداخت مابقی شهریه هم بستگی به انصاف استاد راهنما دارد که معمولاً نه تنها هزینه نمیگیرند، بلکه بسته به تلاش دانشجو مبلغی را هم به او بعنوان حقوق میدهند. با کمی تدریس خصوصی مثلاً دبیرستان هم دانشجو میتواند کاملاً خودکفا شود. در مورد دورهی دکتری هم که اوضاع تقریباً روبراه است، البته با کار و تلاش زیاد دانشجو.
خوابگاهها، منازل اساتید، فروشگاه و امکانات ورزشی، همه و همه در داخل مجموعهی دانشگاه است و بزرگترین و مجهزترین دانشگاههای ما به اندازهی یک دهم دانشگاههای چین امکانات ندارند و توسعه نیافتهاند. حقوق اعضای هیأت علمی به اندازهی درآمد آنها در ایران است با این تفاوت که آنها از فعالیتهای دیگر، مانند حضور در عرصهی صنعت منع نمیشوند. از سال 2003 به بعد سیاست خصوصی سازی در چین پیاده شده و در این بین کارخانهها و مراکز صنعتی نه به سرمایهداران و نورچشمیها، که به متخصصین و اساتید دانشگاه رسیدهاند. دانشگاهها مبالغ هنگفتی را برای تحقیقات (نه به صورتی که ما میشناسیم) و ارتباطات بینالمللی در نظر گرفتهاند و از هیچ فرصتی برای جذب محققین خارجی و نیز فرستادن اساتید و دانشجویان به خارج از کشور برای فراگیری و کسب تجربه کوتاهی نمیکنند.

یانگ در دانشگاه

دانشگاههای چین گرچه دیوار و حصار دارند، اما ورود به آنها برای همه آزاد است. یانگ دانشجوی دورهی دکتری بود و در مورد دانشگاه او مینویسم. فضای داخلی دانشگاه بسیار دلچسب و دوست داشتنی بود و گرچه خوابگاههای دختران و پسران ساختمانهای جدا از هم داشت (به علت سروصدای پسران) اما همین ساختمانها کنار هم بودند و شبها همهی استادان، خانوادههایشان و دانشجویان را میدیدی که در محوطه ورزش میکنند، خرید میکنند، چرخ میزنند و قرارهای دوستانه یا عاشقانه دارند. روابط دختر و پسر هم گرچه آزاد است اما هنوز به عرفشان پایبندند و در ملاء عام به قول ما ایرانیها، هیچ "صحنهای" دیده نمیشود. بجز دانشجویان هنر، دانشجویان دختر دیگر تقریباً اصلاً آرایش نمیکردند.

از این دریاچهها دو تای دیگر هم در دانشگاه بود

نیلوفران آبی همه جا بودند. در دریاچههای دانشگاه و شهرها و همچنین در مزارع پرورش نیلوفر. در گیلان خودمان هم مردم به خوردن دانههای کاسبرگ نیلوفر آبی علاقمندند.

کتابخانهی دانشگاه آنقدر عظیم و پرامکانات بود که تصور میکردی وارد یک سازمان شدهای. چندین و چند طبقه که با آسانسور و راهروی مدور شیبداری به هم راه داشتند و دهها لابی کوچک و بزرگ، خارج از سالنهای مطالعه.

یکی از این لابیها

ساختمان کتابخانه

نکتهی جالبی که آنجا دیدم احوال دانشجویان جدیدالورود بود. به مدت دو هفته همه، دختر و پسر، لباس یکدست (مثل ارتشیها) میپوشند و اردوی آشنایی با دانشگاه دارند. یکی از برنامههای جالب این اردو، ورزش و آمادگی بدنیست که خیلی جدی و منظم اجرا میشود.

یانگ که علاقهام به چین و چینیها را دیده بود، پیشنهاد داد که برای دکتری به دانشگاه آنها بروم، در شهری که هیچکس یک کلمه انگلیسی بلد نبود، لابد باید قبلش دو سال کلاس زبان چینی بروم! دانشجوی خارجی داشتند که اغلب هندی و افریقایی بودند.

یانگ و فیگور توضیح دادنش از بالای بلندترین ساختمان دانشگاه که باید با مجوز (البته غیر رسمی) و حضور نگهبان به آنجا میرفتیم. حدود بیست طبقه بود.

> برای بهتر دیدن عکسها روی آنها کلیک کنید.

سفر به چین - هشت

2010-10-09T11:22:00.007+03:30

در چین به سختی آب خنک پیدا میشود، اصلاً آب سرد را برای سلامتی مضر میدانند تا جایی که در روزگاران خیلی دور چینیها برای شکنجه کردن زندانیان از آب سرد استفاده میکردهاند. روزهای اول اقامت، برطرف کردن عطش کار ساده ای نبود تا اینکه یانگ بالاخره دست به کار شد و هرجا که برای غذا میرفتیم سفارش میکرد که برای ما یخ بیاورند. باور کردنش مشکل است اما وقت صبحانه میدیدیم که آبمیوه را هم مثل آب گرم روی هیتر گذاشتهاند!!! بجای شیر، مادهی شیری رنگی بنام "سوپ سؤیا" را گرم مینوشیدند. با شیر سؤیا که میشناسیم فرق دارد و وقت صبحانه و شام روی میز بود و چنان بوی نامطبوعی داشت که حال آدم را خراب میکرد.

این دستگاه هم آب گرم داشت، اما آب سرد نه!

کوکاکولا آنجا ندیدم و هرچه بود، پپسی بود، آنهم از نوع گرمش. کلی سعی کردم برای یانگ توضیح بدهم که تمام مزهی نوشابههای گازدار، بخاطر دی اکسید کربن است که آنهم در دماهای پایین در نوشابه حل می شود و نوشابهی گرم درواقع یعنی آب قند، فایده نداشت.

چای را اما تقریباً سرد مینوشیدند. کارمندان و اساتید دانشگاه، رانندههای تاکسی و تمام گردشگران چینی، قمقمههای شفاف پلاستیکی حاوی چای سبز چینی داشتند و همه جا با خودشان میبردند. این چایها درجه بندی و در نتیجه قیمتهای بسیار متنوع و مختلفی داشتند. شکر هم در چین به ندرت یافت میشد.

و اما شراب. در تمام وعدههای رسمی مینوشیدند و آداب نوشیدن خودشان را داشتند. وقتی مهمان یا بزرگترهای مجلس گیلاسشان را برای نوشیدن بلند میکردند همه باید مینوشیدند و به محض خالی شدن گیلاسها یک نفر از جمع، آنها را بلافاصله پر میکرد. پس لطفاً در چین با احتیاط و کم بنوشید. وقت نوشیدن همه با شادی و خنده می گفتند "کُم بـِی (combey)" یعنی به سلامتی و آنقدر این کلمه را با شعف بیان میکردند که انگار اتفاق خارقالعادهای در شرف وقوع است. برای به هم زدن گیلاسها، آنها که کوچکتر بودند باید دستشان را پایینتر میگرفتند و البته احترام به مهمان هم باعث میشد که همهی جمع دستشان را تا جای ممکن پایین بیاورند و ما هم که طبق عادت ایرانی اینرا بلد بودیم، میشد تعارف اندر تعارف. مطمئنترین شراب، شراب قرمز بود، گرچه آنهم مطابق با ذائقهی چینیها، بجای شیرینی طعم ترشی داشت. شراب اصلی و سنتی چینیها که نوع خوبش هم بسیار گران است، شراب سفید گندم بود. خدا نکند کسی مجبور شود یک قطره از آن را بخورد. شراب نبود، زهرمار بود! آنقدر تند و سنگین و تلخ مزه بود که بجای گیلاس و لیوان و ... آنرا در تنگهای کوچکتر از یک استکان برای هر نفر میریختند و کنارش گیلاس پایهداری به اندازهی یک انگشتانه بود که باید خودت شراب را در آن میریختی و مینوشیدی.فقط در یک وعده مجبور به نوشیدن آن شراب شدم و با اولین "به سلامتی" و اولین جرعه احساس کردم به برق شهری وصل شدهام و بعد از آن گرچه همه "کُم بـِی" گویان از جا بلند میشدند و مینوشیدند با بیادبی تمام نشسته بودم و اصلاً به روی خودم هم نمیآوردم. فقط در مورد این شراب بود که دیدم آنها که قصد رانندگی دارند نمینوشند.

شراب گندم (زهرماری) و ظروف مخصوصش

در ورودی یک رستوران، شیشههای بزرگی به ارتفاع هفتاد سانتیمتر گذاشته بودند که حاوی چیزهایی مثل ریشهی گیاهان و بود و البته مقادیری "مار" غوطهور در یک مایع شفاف. خیال کرده بودم که مثل ما که مار را در الکل نگه میداریم، برای تزئین است. بعد از پرسوجو از یانگ فهمیدم که تزئینی نیست، شراب است!!!

تاریک بود عکسها زیاد خوب نشدند. اینها مارماهی نیستند، مار واقعیند.

به ته ظرف دقت کنید.

گفتم که، مطمئنترین شراب، شراب قرمز است. آخرینی که خوردم با همه فرق داشت، بخصوص که در آخر غذا وقتی همه بلند شدهاند رسم دارند سرپا باقیماندهی شرابشان را لاجرعه بنوشند و آنقدر میمانند که توهم تمامش کنی غافل از اینکه گیلاست را تازه دوباره پرکردهاند.
شراب خوب کماش هم حال آدم را خوب میکند. زیادش هم نه پلکت را سنگین میکند و نه تورا افسرده و درهم. اهل همیشه نوشیدن نیستم و اینها را که گفتم لطفاً کسی برایم حرف درنیاورد! اما پیش از این تنها یکبار مزهی چیزی حالم را خوب خوب کرده بود و آنهم شامپاینی بود که با خواهرک زیر برج ایفل نوشیدیم و بعد ما بودیم و شبهای پاریس و خوشبختی که از سر و روی اطرافمان میبارید و خندههای یکریز من بود و تا دو نیمه شب بیهدف چرخ زدن در خیابانهای روشن شهر. هنوز هم یاد آنشب، جانم را روشن میکند...

آخرین شراب چین هم حال خوشی به من داد. شب بود و شروع کردیم به قدم زدن در خیابانهای شهر و من ِ آرام بودم و رطوبت هوا و خنکیاش که پوستم را نوازش میکرد. من ِ زنده بودم و تماشای زنان و مردان فروشندهای که مغازهها را بسته بودند و روی صندلیهایی که در پیادهرو گذاشته بودند، همه باهم شادمانه میخندیدند و کودکانشان آن اطراف بازی میکردند. من ِ شاد بودم که قدم زنان سیگار چینی فوق سنگین میکشیدم و آرامش و شعفم مثل ابر پهن میشد روی هرآنچه در حوالیام بود.

13 میلیگرم که روی پاکت نوشته مقدار نیکوتین موجود در سیگار است.

سیگاری که من میکشم فقط 0.45 میلیگرم نیکوتین دارد.

همان شب بود که دختری را دیدم که با گردن کج کرده، جایی در خلوتی پیادهرو، زیر برگهای درختان مقابل آتشی، چهارزانو نشسته بود و چیزهایی در آتش میانداخت. یانگ تا او را دید بلافاصله راهمان را کج کرد و من خیال کرده بودم که معتاد است که یانگ گفت در چین، وقتی کسی را از دست میدهند، بعد از سوزاندن جسد، بازماندگان برای تسکین درد خود و بیاد او در شب، آتشی روشن میکنند و تکههای کاغذ را در آتش میاندازند. یکه خورده بودم، همانجا بود که به تناقض بزرگی پی بردم، اصلاً تصور مرگ کسی در چین برایم ممکن نبود؛ اصلاً آنجا انگار از مرگ خبری نبود، همه جا پر از بوی زندگی بود و جاودانگی. تداوم و جاودانگی. شادی و جاودانگی. زندگی و جاودانگی. ابدیتی آنچنان که خیال میکنی خلقت خدا از آنجا شروع شده و روزی در همانجا هم تمام میشود، انگار که تمام آفرینش آنجاست، انگار که پایتخت جهان آنجاست و ما، و تمام بقیهی دنیا، حاشیه نشینان آن پایتخت بزرگیم.
ابدیت و جاودانگی..
............
> برای بهتر دیدن عکسها روی آنها کلیک کنید..

سفر به چین - هفت

2010-10-06T10:55:00.004+03:30

اولین و بزرگترین مشکلی که مسافران چین با آن روبرو هستند، غذاهای چینیست. غذاهایی بسیار متنوع با ظاهر و تزئینات خارقالعاده که طعمشان از زمین تا آسمان با عادتهای چشایی ما فاصله دارد.

یکی دو سال پیش برادرم برای اولین بار سفری به چین داشت و در اولین شب پذیرایی رسمی فقط بوی غذاها چنان حالی از او جا آورده بود که در تمام مدت ده روز اقامت، حتی غذای مکدونالد را هم نتوانسته بود بخورد! فقط ساقه طلایی خورده بود که برای اطمینان همراه داشت! من اما سعی داشتم که شجاع باشم و امتحان کنم –که البته راهی جز این هم نداشتم- و این شد که بر خلاف همه که در سفر چاق میشوند، حدود سه کیلو لاغر شدم.
سعی میکردم تا حد ممکن از غذاها عکس بگیرم و البته در وعدههای بسیار رسمی، عکاسی نکردم گرچه این کار بسیار خوشحالشان میکرد. غذاها بر روی قسمت گردان وسط میزهای دایرهای چیده میشد و کم کم به تعدادشان افزوده میشد تا جایی که یکبار توانستم بیست و پنج مدل غذا را بشمرم. میز چرخانده میشد و هرکس دستش را دراز میکرد و با چوبهای غذاخوری یک لقمه برمیداشت و در دهان میگذاشت و مثل ما نبودند که جداگانه در بشقابهایشان بخورند، البته بجز سوپ. معمولاً هم دو یا سه مدل سوپ روی میز بود.

همین مسألهی از یک ظرف خوردن، همزمان با تماشای زیبایی میز، وسواس مرا تا حد زیادی تعدیل کرده بود تا جایی که اواخر، در وعدههای غیر رسمی که با یانگ بیرون بودیم و ما غذای غربی و او شرقی سفارش میداد، غذای دهنی او را میچشیدم و البته بالعکس او را هم وادار میکردم که دست از اینهمه چینی بودنش بردارد و غذای ما را امتحان کند. بلایی بر سر این بینوا آوردیم که روز آخر، غذای چینی را هم با چنگال میخورد!

برنج مخلوط

یکبار بیرون که بودیم، این غذا را یانگ سفارش داد و از شانس من وقتی تستش کردم دیدم که خوشمزه است. نشد دوباره بخورم.

غذای مثلاً غربی، البته با زیبایی و سلیقهی چینی

تنوع غذاهای چینی به حدیست که خودشان هم درست نمیدانند که غذایی که میخورند شامل چه چیزهاییست. ترکیب مواد و تزئین غذای هر آشپز با آشپز دیگر متفاوت است و این هنر نمایی در طبخ و رنگ و تزئین باعث شده که منوی رستورانها تصویری باشد؛ کتابهای هنری زیبا...

نقش و نگار غذا را میبینید؟

آلئوورای زیبا. خوب بود برای از بین بردن طعمهای ناخوشایند در دهان.

هرگز صندلی اضافه کنار میز نمیگذاشتند، مثلاً اگر میز ده نفره بود و مهمانها شش نفر، پیشخدمت چهار صندلی را برمیداشت و کنار دیوار میچید. مثل ما ایرانیها برای احترام گذاشتن به مهمان سفرهای رنگین برای او میچینند و البته از مهمان هم انتظار دارند که با اشتها بخورد و گرچه میدانند که ذائقهشان با دیگران فرق دارد اما تصور عق زدن یواشکی مهمان برایشان ممکن نیست. یک مدل vinegar قهوهای تیره دارند که کنار و درون اغلب غذاها هست و البته برای آبپز کردن تخممرغ هم از آن استفاده میکنند و همین الان هم یادآوری بوی تندش زمانی که از نزدیکی رستوران هتل میگذشتم، حالم را بد میکند، و من مجبور بودم ماهی خام را به این سس آغشته کنم و بخورم و البته تعریف هم بکنم. اما ایکاش همهی غذاها مزهی همان ماهی خام را داشت... شام رسمی شب اول با هیجانزدگی و البته انگیزهام برای تطابق گذشت. یک ماهی بخارپز خوشمزه روی میز بود و گیر داده بودم به آن. بهترین راه برای اینکه نه سیخ بسوزد و نه کباب، این است که بعد از تست محتاطانهی غذاها، یکی را با طعم قابل تحمل پیدا کنید و مدام خودتان را مشغول خوردن نشان بدهید. چینیها بسیار مهماننواز و البته ملاحظهگرند، مطمئن باشید حواسشان هست که از آن غذا خوشتان آمده و مدام میز را طوری میچرخانند که خوراک مورد نظر مقابلتان باشد.

این ماهی عالی بود.

برای صبحانه خودم را با تخممرغ سرخ شده و البته کافیمیکس تلخ، بدون قاشقی برای هم زدن مشغول کردم و آن سس بدبو هم که همیشه کنار بشقابها بود. وقت نهار روز دوم، یک گوشت کبابی تند پیدا کردم و هی از آن خوردم و البته سعی میکردم –و مجبور بودم- که بقیهی غذاها را هم بچشم که اتفاق بدی افتاد: مارماهی. یک جوری با پیاز و فلفل درست شده بود که خیال کردم ماهی معمولی تکه تکه شده است و بعد دیگر کار از کار گذشته بود، دلم زده شد. بعدتر فهمیدم که هرکسی نباید مارماهی بخورد، زیادی گرم است و با کسانی که به آن عادت ندارند، ناسازگار. بعد از همهی این غذاها، نودل یا برنج میخورند. اگر یک ایرانی بتواند فقط یک قاشق از آن برنج را بخورد باید به او مدال داد، اگر مثل من نودل خور قهاری هم باشد، بازهم خوردن نودل قهوهای آغشته به همان سس که گفتم غیر ممکن است. سوپ و نودل را باید با صدای زیاد هورت کشید و ملچ و مولوچ کردن وسط غذا هم بسیار کار پسندیدهایست!

مارماهی کوفتی. آن که خورده بودم، این نبود.

نوعی صدف، من نخوردم.

دلم زده شده بود و خبر نداشتم. شام آنشب بسیار رسمی بود و هیچ غذایی نبود که مناسب طبع من باشد و مدام به فارسی میگفتم الان بالا میآورم. بشقابم پر شده بود از تکههای غذا که نیمهکاره رها کرده بودم و این در فرهنگ چینی که یک لقمه را به یکباره میخورند کار پسندیدهای نبود. فقط سعی میکردم درمورد فرهنگ و غذاهای چینی حرف بزنم و تعریف کنم و فلسفه ببافم دربارهی فرم و رنگ غذاها که البته بینظیر بود. یکی از میزبانان، شش ماه گذشته را در امریکا زندگی کرده بود و به چینی به یانگ گفت که این بیچارهها را ببر بیرون غذای غربی بخورند و بعد از آن گرچه، بازهم وعدههای رسمی چینی پیش آمد اما اوضاع بهتر شده بود، بخصوص روزهایی که وقت نهار در شهر بودیم و میرفتیم KFC. شبها هم به دروغ میگفتیم که ما در ایران عادت داریم بجای شام، میوه بخوریم و خودمان میوه میخریدیم و در اتاق هتل میخوردیم؛ برای صبحانه هم وانمود میکردم که آماده شدنم طول میکشد و در همان اتاق یک چای البته با "پچ پچ"هایی که از ایران برده بودیم میخوردم که یانگ را میدیدم که با غذا پشت در اتاق سبز شده و انتظار هم داشت که نوش جان کنم...! با تمام این اوصاف، پیشنهاد میکنم که اگر قصد سفر به چین را دارید، به توصیهی دوستان برای همراه داشتن غذای آمادهی ایرانی گوش نکنید و سعی کنید غذاهای چینی را تجربه کنید؛ هیچکس نه از خوردن غذای چینی مرده و نه از گشنگی.

برنج سرخ شده

کاهوی پخته

این خوب بود، اگر هم نبود بخاطر ظاهرش حسابی از خجالتش درآمدم.

کباب دندهی گوسفند. پر از طعم زیره بود.

گویا زبان گوسفند بود. من که فقط عکس گرفتم.

خوراک گوشت گوسفند

فکر میکنم شلغم بود، البته خام و رنگ شده.

در چین، به ندرت سالاد میخوردند. اینرا هم خواسته بودند به سبک غربی درست کنند مثلاً! خیار و موز و هندوانه با سس شیرین.

بهترین استیکی که در تمام عمرم خوردهام. فکر میکنم مزهی تمام استیکهایی را که از این پس خواهم خورد، خراب کرده است.

نود درصد مصرف گوشت قرمزشان، گوشت خوک بود. گوشت گوسفند خاص و تجملاتی به حساب میآمد. با گوشت خوک هیچ مشکلی نداشتم، هیچوقت نداشتهام، اما وقتی "گوش" قطعه قطعه شدهی خوک جلویمان گذاشتند، نتوانستم حتی دربارهی خوردنش فکر هم بکنم.

آخر غذا میوه میآوردند. بهترین اتفاق ممکن بود. برشهای هندوانه و... را با خلال دندان برمیداشتند و میخوردند.

بعدتر دربارهی نوشیدنیها و عادتهای نوشیدن چینیها خواهم نوشت..
برای بهتر دیدن عکسها، روی آنها کلیک کنید..

2010-10-03T18:44:00.002+03:30

.
ای یگانه راستینم
ای همیشه جاودان در خوابهایم
در شبم، در خاطرم، در لحظههای انتظارم
در تمام گفتگوهایی که با غیر تو دارم،
من چه خواهم کرد بی تو؟
.
وای اگر دستی بجز من میفشارد دستهایت
وای اگر غیری بجز من، بسته راه خوابهایت
وای اگر بر دیگری دل بسته باشی،
رشتهی الفت از این دیوانه دل بگسسته باشی،
من چه خواهم کرد بی تو؟
.........................

.
بچه که بودم، مادرم این شعر رو یادم داد، و چه درس بدی بود...
.

2010-10-02T20:07:00.000+03:30

.
چه دلگرفته هوایی، چه پافشرده شبی...
.

سفر به چین - شش

2010-09-29T10:31:00.000+03:30

این تابلوی تبلیغاتی در میدان انقلاب یا بزرگراه همت نیست، این ورودی غرفهی ایران است در نمایشگاه اکسپوی شانگهای! ده روز هم نشد بدون اینکه چشممان به جمال نورانی معجزهی هزارهی سوم روشن شود سرکنیم.

بعد از بازدید از نمایشگاه چین، راهی ِ غرفهی ایران شدیم و اینها تصاویری بود که پیش از ورود به ساختمان به چشم میخورد:

نمای بیرونی ساختمان

نقشهی ایران در زمان هخامنشی و جادهی ابریشم

تصویر تیم فوتبال ایران کنار در ورودی

تورهای ایرانی (تا جایی که من متوجه شدم) مسافران را برای بازدید از اکسپو نمیبردند و لااقل در آن ساعت، ما تنها بازدید کنندگان ایرانی در غرفهی کشورمان بودیم. ساعت هفت و نیم صبح از Zhenjiang با قطار تندرو که سرعتش تا 350 کیلومتر در ساعت هم میرسید به سمت شانگهای حرکت کرده بودیم و حالا نزدیک یازده، رسیده بودیم به ایران! راستش خوشحال بودم که هموطنانم را میبینیم و دوست داشتم که گپی بزنم با مسئولین آنجا و پرس و جویی بکنم دربارهی کارها و برنامههایشان در نمایشگاه. وقتی که در صف ورودی منتظر بودیم یکی از مسئولین از آنجا میگذشت و نگاهش روی من خیره ماند، خواستم که لبخندی بزنم و دستی تکان دهم که سلام، من همزبان توام و حالا اینجا، میان ازدحام اینهمه چشم بادامی آمدهام که احوالی بپرسم و خسته نباشیدی بگویم، آمدهام که بگویم از اینجایم، آمدهام که برای یانگ از کشورم بگویم... نشد، نگاهش نامهربانتر از این حرفها بود.

فرم کلی داخل غرفه که بخشی از سقف مسجد شیخ لطفالله است، صندلیها ظاهراً برای اجرای موسیقیست که البته ما ندیدیم.

دور تا دور، پر شده بود از این تصاویر و البته عکس جان دادن شهدا

پیام جناب آقای دکتر احمد.ی نژاد، ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران به مناسبت اکسپو 2010 شانگهای چین
بسم الله الرحمن الرحیم
همدلی، عدالت و مهرورزی مشخصهی "شهر برتر" است، شهری که زندگی بهتر را نه فقط «باهم بودم» که «برای هم بودن» معنا میکند. چنین نگاهی، موجب پدیداری حیات طیبه، شکوفایی حقیقی و تعالی بشر در «آرمان شهری» آکنده از عشق، ایثار و تفاهم شده و امنیت و کرامت انسانی را بر پایهی ایمان، معرفت و حکمت استوار میسازد. افق نگاه آدمی در این شهر «خداگونه شدن» است.
محمود احم.دی نژادرییس جمهور اسلامی ایران

چند قطعه قالیچهی نفیس هم گذاشته بودند آنجا به عنوان صنایع دستی ایران و البته این دار قالی هم بود.

دخترانی که قرار بود لباس سنتی ایرانی بپوشند، چینی بودند

IRAN
EXPO 2010 SHANGHAI CHINA

نیروگاه اتمی بوشهر آنجا هم بود

مونیتورهای بزرگی گذاشته بودند آنجا که اغلب فعالیت زنان ایرانی را با حجاب نشان میداد. کارهایی چون صخرهنوردی و اجرای موسیقی. در طبقهی بالای ساختمان چای و بستنی و البته سفرههای قلمکار و صنایع دستی دیگر به فروش میرسید. فرصت خوبی بود برای ارتباط برقرار کردن و فارسی حرف زدن، خواستم که یانگ را به یک بستنی مهمان کنم که گفت شیرینی دوست ندارد و خودم هم از تکخوری خوشم نمیآمد و بعد اصرار مسئول بستنیها بود برای فروش و انکار من که بهانهی چاقی میآوردم و هی سعی میکردم بخندم و شوخی کنم شاید که او هم لبخندی بزند و یانگ ببیند که ما ایرانیها چقدر مهربانیم و هوای هموطنانمان را داریم! که از گوشهی چشم دیدم یک مسئول ایرانی دیگر رد صداها را دنبال کرده و آمده از کنار میز خم شده و پاهای مرا نگاه میکند... بی خداحافظی گذاشتم و رفتم... دستم را گذاشتم پشت یانگ که هدایتش کنم به رفتن و با خودم فکر میکردم که چقدر نامحرمند برادران همکیش و همریشهی من، و تن ِ بیگانهی یانگ، چقدر مأمن ومأوا بود در آن غربتی که آنجا، در غرفهی کشورم احساس میکردم.

یانگ در غرفهی ایران

>برای بهتر دیدن عکسها، روی آنها کلیک کنید.

سفر به چین - پنج

2010-09-28T12:56:00.005+03:30

شانگهای شهر بزرگ و پر جمعیتیست. جالب اینجاست که در هیچ کجای چین، احساس نکرده بودم که در شلوغترین کشور دنیا هستم، تنها جایی که این ازدحام را دیدم، متروی شانگهای بود. از متروی تهران هم شلوغتر بود و برای جلوگیری از سقوط مردم جلوی ریل قطار، آنجا را دیوار کشیده بودند و درهایی داشت که مقابل درهای قطار باز میشد یا به عبارتی، قطار دقیقاً در جایی که باید میایستاد.

تمام شهر پر بود از نمادهای نمایشگاه Expo که یک نمایشگاه شش ماهه است و توریستهای بسیاری را به شانگهای کشانده. این نمایشگاه معرف فرهنگ، آداب و پیشرفتهای کشورهای مختلف است و همهی کشورها در فضاهای اختصاصی خود میزبان تماشاچیان و گردشگراناند. بازدید از این نمایشگاه همانند سفر به اقصی نقاط دنیاست چرا که در غرفهی هر کشور میتوان صنایع دستی، لباسهای سنتی، دستاوردهای علمی و سبک معماری آن کشور را دید. همچنین میتوان برخی تنقلات، غذاها و سوغاتیهای هر کشور را همانجا خریداری کرد.

فضای نمایشگاه بسیار بسیار بزرگ بود و صف بازدید از غرفهی بعضی کشورها بسیار بسیار شلوغ، بنابراین ترجیح دادیم که در قسمت آسیایی نمایشگاه چرخ بزنیم و قاعدتاً بازدید ما از نمایشگاه چین شروع شد، بزرگترین ساختمان آنجا. غرفهی ایران، لبنان و کردهی جنوبی در کنار هم بود و گفتنیها از نمایشگاه ایران زیاد است که در پست بعدی خواهم نوشت.

ساختمان چین

تمام استانهای چین در این ساختمان دارای فضاهای مشخص بودند و در هر قسمت مسئولین (اغلب زنان) لباس سنتی آن استان را پوشیده و با لبخند به بازدیدکنان خوشآمد میگفتند.

مجسمههای خارقالعاده

به یاد المپیک پکن

اجرای موسیقی سنتی

اولین چیزی که بعد از ورود به چین برایم جلب توجه کرد، تاریکی شبها و خیابانها و فروشگاهها در شب بود. آنها خیلی محتاطانه از انرژی برق استفاده میکنند و لامپهای کوچک کممصرف به وفور استفاده میشدند. مثل کشور ما نیست که هر بزرگراه و جاده و اتوبانی را نورافشانی میکنند و بعد برق را جیرهبندی میکنند حتی برای سرمایش. یادم هست یکبار از یکی از اتوبانهای کمربندی بلژیک میگذشتیم و برعکس سایر کشورهای اروپایی، خط وسط آن اتوبان چراغ داشت (مثل همین آزادراه تهران-قم خودمان) که البته خاموش بودند. داستانش هم این بود که باجناق وزیر کشور کارخانهی تولید آن چراغها را داشته و با همدستی وزیر، طرح روشن کردن اتوبان را پیاده کرده بودند و از آنجاییکه مملکتشان بیصاحب نبوده قضیه خیلی سریع بودار میشود و حالا آن وزیر فراری بود در افریقای جنوبی. همهی این داستان را گفتم که بگویم غرفههای نمایشگاه Expo هم نسبتاً تاریک بودند و این قدری عکاسی در فضای بسته را مشکل میساخت.

غرفهی هندوستان

این گویا غرفهی ویتنام بود

نپال

نپالیها مدام دنبال پول جمع کردن بودند به اسم بودا. یک حوضی هم درست کرده بودند که مثل آب چشمهی آرامگاه سعدی در شیراز، مردم سکه درونش میانداختند. درون غرفهشان هم فقط درحال فروش صنایع دستیشان بودند.

از یک ساختمان بزرگ، مدرن و چشمگیری صدای موسیقی و آواز بلند بود و از دور سفیدپوشانی را میدیدی که بر طبلها میکوفتند و میرقصیدند. همه تشویق میشدند بروند برای بازدید و این، صفِ تماشا را بسیار بسیار طولانی کرده بود. آدم با خودش میگفت این اجنبیهای بی دین و مذهب چه سیرکی راه انداختهاند برای جلب مشتری. حدس بزنید مال کجا بود،..... عربستان! مهد اسلام و قرآن. بعد من بودم که بد و بیراه میگفتم و به سرعت از آنجا دور میشدم و چشمان کوچک و کشیدهی یانگ بود که گرد و گردتر میشد تا بالاخره فهمید که من چقدر با این عربها پدرکشتگی دارم.

در دوردست، روی سقف بلند آن ساختمان، نخلهای عربستان خودنمایی میکردند. میبینید؟

دورنمای شهر و نمایشگاه

لطفاً به این پل معلق دقت کنید. چین پر بود از این پلها و سازهها

یک کار جالبی که چینیها کرده بودند این بود که دفترچههایی به شکل پاسپورت، با آرم نمایشگاه Expo تهیه کرده بودند که هر صفحهاش نام و تصویر محوی از یک کشور داشت. بعد از بازدید از غرفهی هر کشور یک مهر در صفحهی مربوطه میزدند که مثلاً اینجا بودهای. در هر صفحه علاوه بر مهر کشورهای مختلف، مهر یکی از استانهای چین را هم که از غرفهاش بازدید کرده بودی میزدی. کار طاقت فرسایی بود بازدید از همهی نمایشگاه و البته راههای بهتری هم برای تهیهی این گذرنامه بود. افرادی بودند که از قبل این پاسپورتها را با تمام مهرها آماده کرده بودند و میفروختند که من یکی خریدم. میگفت ششصد یوآن که بنده با مهارت ایرانی در چانه زنی با صد یوآن (شانزده هزار تومان) سر و تهش را هم آوردم. حالا یک پاسپورت دارم که مهر کشورهایی چون امریکا، ونزوئلا، اسرائیل و حتی لوکزامبورگِ پانصدهزار نفری را هم دارد و البته در آن اسمی از ایران نیست.
.
>برای بهتر دیدن عکسها، روی آنها کلیک کنید.

در پست بعدی از غرفهی ایران خواهم گفت و بعدتر هم از غذاها، دانشگاه و خرید در چین خواهم نوشت. دیدنیهای پکن هم که جای خود دارد.